Boşanma sürecine giren taraflar bazı durumlarda boşanma davası öncesinde yaşadıkları uyuşmazlıklar nedeniyle anlaşmalı boşanma yoluna gidemeseler de çekişmeli boşanma sürecinde ortak karar alarak anlaşmalı şekilde boşanma sürecini sonlandırmak istemektedirler. Yazımızda çekişmeli boşanmanın anlaşmalıya çevrilmesi süreci, dava dilekçesi ve protokol, çekişmeli boşanma anlaşmalıya dönerse vekalet ücreti gibi konularda ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.
Çekişmeli boşanmanın anlaşmalı boşanmaya çevrilmesi
Boşanma sürecinde taraflar evlilik birliğinde gerçekleşen olaylar nedeniyle anlaşmalı boşanma yerine çekişmeli boşanma sürecine girebilmektedir. Bu durum tarafların mali sonuçlar, çocuklar velayeti konusunda anlaşamamaları veya taraflardan birinin boşanmak istememesi nedeniyle gerçekleşebilmektedir. Ancak tarafların çekişmeli boşanma davası sürecinde ortak karar alabilecek duruma gelmeleri halinde anlaşmalı boşanma gündeme gelmektedir.
Anlaşmalı boşanma davası Türk Medeni Kanunu’nun 166.maddesinde ”Evlilik en az 1 yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu halde boşanma kararı verilebilmesi için, hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatleri göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde boşanmaya hükmedilir. Bu halde tarafların ikrarları hakimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz” şeklinde düzenlenmiştir.
Çekişmeli boşanmanın anlaşmalı boşanmaya çevrilmesi için tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında ortak karar vererek anlaşmaları gerekir. Taraflar maddi ve manevi tazminat, nafaka, velayet ve kişisel ilişki hususunda tamamen anlaştıklarında buna ilişkin protokol hazırlanmalıdır. Hazırlanan anlaşmalı boşanma protokolü ile çekişmeli boşanma davasının anlaşmalı boşanmaya çevrilmesinin talep edildiği dilekçe ile birlikte mahkemeye sunulur. Mahkeme bu süreçte duruşma günü vermişse bu duruşma gününde tarafların bizzat hazır olarak anlaşmalı boşanma protokolünü onayladıklarını belirtmeleri gerekir. Hakim tarafından da anlaşmalı boşanma protokolü uygun bulunursa tarafların anlaşmalı boşanmasına karar verilir.
Sonuç olarak çekişmeli boşanmanın anlaşmalı boşanmaya çevrilmesi yargılamanın her aşamasında mümkün olup taraflar boşanmanın mali sonuçları ve çocuklarla ilgili ortak karar verdiklerinde anlaşmalı boşanma protokolü düzenleyerek çekişmeli boşanma davasının görüldüğü mahkemeye talepte bulunmalıdır.
Çekişmeli boşanma davası anlaşmalıya döner mi?
Çekişmeli boşanma davası sürecinin uzun sürmesi ve tarafların çekişmeli boşanma davası öncesinde uyuşmazlık yaşadığı konuları çözerek nafaka, tazminat, velayet gibi konularda anlaşmaları üzerine anlaşmalıya dönebilir. Çekişmeli boşanma davasının anlaşmalıya dönmesi için Türk Medeni Kanunu’nun 166.maddesinde yer alan şartların taşınması zorunludur. Bu nedenle tarafların çekişmeli boşanmadan anlaşmalı boşanmaya dönebilmesi için evliliklerinin en az bir yıl sürmüş olması gerekmektedir.
Çekişmeli boşanma davası anlaşmalıya döndüğünde çekişmeli boşanma sürecinde öne sürülen olaylar artık mahkeme açısından önemli olmayıp hakim tarafların iradelerine üstünlük tanır. Mahkeme tarafların ortak kararları ile oluşturdukları anlaşmalı boşanma protokolünde gerekli görürse değişiklik yapabilir ancak bu değişiklik taraflarca kabul edilirse anlaşmalı boşanma kararı verilir. Mahkeme çekişmeli boşanma anlaşmalı boşanmaya dönmüşse nafaka miktarı, tazminat veya çocukların velayeti hususunda çekişmeli boşanma davasındaki gibi takdir yetkisini kullanmayıp tarafların ortak iradelerine göre karar verecektir.
Çekişmeli boşanma anlaşmalı boşanmaya nasıl döner?
Çekişmeli boşanma tarafların boşanmanın mali sonuçları olan nafaka, tazminat ve çocukların velayeti konusunda anlaşarak ortak karar verdikleri durumda hazırlayacakları anlaşmalı boşanma protokolünün mahkemeye sunulmasıyla anlaşmalı boşanmaya döner.
Çekişmeli boşanmanın anlaşmalı olarak sonuçlanması için tarafların maddi ve manevi tazminat, iştirak ve yoksulluk nafakası, yargılama giderleri ve çocukların velayeti hususunda anlaşmaları zorunludur. Ancak tarafların mal paylaşımı, ziynet eşyaları (düğün altınları), ev eşyası veya çeyiz eşyası konusunda anlaşmalı boşanma protokolünde anlaşmaları zorunlu değildir. Ancak çekişmeli davası açılırken bunlara ilişkin dava açılması durumda bunlara ilişkin anlaşmalı boşanma protokolünde düzenleme yapılması tarafların bu dava süreçlerini takip etmek zorunda kalmamaları açısından avantajlıdır.
Çekişmeli boşanma davası devam ederken anlaşmalı boşanma davası açılabilir mi?
Çekişmeli boşanma davası devam ederken anlaşmaya varan taraflar tekrar anlaşmalı boşanma davası açmak gerektiğini düşünmektedirler. Ancak çekişmeli boşanma davasının anlaşmalı boşanmaya çevrilmesi mümkün olup ayrı bir mahkemede anlaşmalı boşanma davası açılmaması gerekir. Aksi durumda derdest davalar söz konusu olduğundan açılan ikinci dava esasa girilmeden usulden reddedilir.
Çekişmeli boşanma anlaşmalı boşanmaya dönerse vekalet ücreti
Çekişmeli boşanma davasının anlaşmalıya dönmesi durumunda yargılama masrafları ve vekalet ücretinin ne olacağı uygulamada sıklıkla merak edilen konulardan biridir. Taraflar çekişmeli boşanma sürecinde anlaşmalıya dönmek istediklerinde yargılama masrafları ve dosyayı vekil aracılığıyla takip ediyorlarsa vekalet ücreti hakkında da anlaşmaları gerekmektedir. Taraflar anlaşmalı boşanma protokolüne bu hususa ilişkin madde eklememiş olsalar da duruşma sırasında hakim bu hususa ilişkin talebin olup olmadığı ve anlaşma sağlanıp sağlanmadığı inceler.
Çekişmeli boşanma davasının anlaşmalıya dönmesi halinde tarafların avukatlarına ödediği vekalet ücretinin ne olacağı taraflar arasındaki avukatlık sözleşmesine göre belirlenir.
Çekişmeli boşanmayı anlaşmalı boşanmaya çevirme dilekçesi
………AİLE MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO :
DAVACI :
VEKİLİ : Av. Cansu Bayramoğlu
DAVALI :
KONU : Çekişmeli boşanma davamızın anlaşmalı boşanma davası olarak devamına karar verilmesi talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR :Mahkemenizin yukarıda esas numarası ve tarafları belirtilen dosyasında evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle çekişmeli boşanma davası açılmıştır. Dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz anlaşmalı boşanma protokolü uyarınca taraflar anlaşmalı boşanmayı istemektedirler ve söz konusu protokolde belirtilen şartlarla anlaşmalı boşanmayı kabul etmektedirler. Yukarıda izah olunan nedenlerle iş bu davanın anlaşmalı boşanma davası olarak devamına karar verilmesini talep etmekteyiz.
SONUÇ VE TALEP : Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle ; mahkemenizdeki ……. esas sayılı dosyası ile açılmış olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle çekişmeli boşanma davasının ekli protokol uyarınca anlaşmalı boşanma davası olarak devamına karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim.
Av. Cansu Bayramoğlu
Çekişmeli boşanmanın anlaşmalı boşanmaya çevrilmesi protokol
Çekişmeli boşanmanın anlaşmalı boşanmaya çevrilmesinde hazırlanacak protokol tarafların ortak kararıyla belirledikleri hususlara göre değişiklik gösterecektir. Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için tarafların anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk ve iştirak nafakası, maddi ve manevi tazminat, çocukları varsa velayet ve kişisel ilişki hususunda ortak karar verip bunu protokolde açıklamaları gerekmektedir. Anlaşmalı boşanma için zorunlu olmasa da mal paylaşımı, ziynet eşyaları (düğün altınları), ev eşyası veya çeyiz eşyası hakkında hüküm eklenebilir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Anlaşmalı Boşanma Protokolü linkine tıklayabilirsiniz.
Çekişmeli boşanmanın anlaşmalı boşanmaya çevrilmesi yargıtay kararları
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 04.04.2018 tarih 2016/14847 esas 2018/4503 sayılı kararı
”Somut olayda, davacı-karşı davalı erkek, Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesi uyarınca boşanma davası açmış, davalı-karşı davacı kadın da erkeğin davasına karşı Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesi uyarınca boşanma davası açmıştır. Dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlandıktan sonra ön incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verilmiş, ön inceleme celsesinde, taraflar karşılıklı olarak anlaşmalı boşanmak istediklerini, protokol sunmayacaklarını ve boşanmanın mali ve hukuki sonuçları üzerinde anlaştıklarını, karşılıklı olarak birbirlerinden nafaka ve tazminat taleplerinin olmadığını beyan etmişlerdir.
Mahkemece tarafların talepleri doğrultusunda karşılıklı açılan çekişmeli boşanma davaları anlaşmalı boşanma davasına çevrilmiş ve tarafların anlaşmalı boşanmalarına karar verilmiş ise de; davacı-karşı davalı erkek temyiz dilekçesiyle kendi davasından feragat etmiştir. Bu husus gözetilerek hükmün feragat nedeniyle bozulması gerekmektedir. Davacı-karşı davalı erkek anlaşmalı boşanmaya ilişkin irade beyanından dönmüştür. Gerçekleşen bu durum karşısında, taraflar arasında görülen kadının açtığı davanın, Türk Medeni Kanununun 166/1. madddesi uyarınca çekişmeli boşanma davası olarak tekrar ele alınması gereği hasıl olmuştur. O halde, mahkemece mevcut dosya kapsamı dikkate alınarak Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesi çerçevesinde yargılamaya devamla usulüne uygun şekilde deliller toplanarak, gerçekleşecek sonucu uyarınca bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.” şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 20.12.2018 tarih 2018/4153 esas 2018/15024 sayılı kararında
Davacı erkek, Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesi uyarınca 28.08.2015 tarihinde boşanma davası açmış, 01.03.2016 tarihinde taraflarca dava dosyasına protokol düzenlenilerek, çekişmeli boşanma davası, anlaşmalı boşanma davasına çevrilmiştir. Mahkemece TMK 166/3 maddesi gerekçe gösterilerek, anlaşmalı boşanma kararı verilmiş ise de, boşanma ve ferileri yönünden, taraflarca tam olarak anlaşma sağlanılmadığı halde, mahkemece irade uyuşumu sağlandı kabul edilerek yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru olmadığı gibi, davacı erkeğin temyizi ile mevcut anlaşma da bozulmuştur.
Gerçekleşen bu durum karşısında, taraflar arasında görülen davanın, Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesi uyarınca çekişmeli boşanma davası olarak tekrardan ele alınması gereği hasıl olmuştur. O halde, mahkemece mevcut dosya kapsamı dikkate alınarak Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesi çerçevesinde yargılamaya devamla usulüne uygun şekilde gösterilen deliller toplanarak, gerçekleşecek sonucu uyarınca bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.
