Uzun Süreli İkamet İle Türk Vatandaşlığı

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılması 5 yıl süreyle kesintisiz olarak Türkiye’de ikamer eden yabancının başvurabileceği bir yoldur. Ancak vatandaşlık başvurusu için yalnızca 5 yıl süreyle ikamet edilmesi yeterli olmayıp ikamet süresinin niteliği ve kanunda aranan diğer şartların da sağlanması gerekmektedir. Yazımızda uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılması, aranan şartlar, gerekli belgeler, başvurunun nereye yapılacağı, başvuru aşamaları gibi konularda ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılması yabancı kişinin başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de beş yıl süreyle ikamet etmesi durumunda başvurulabilir. Uzun süreli ikamet dışında yabancı kişinin Türkiye’ye yerleşme niyetinde olması, genel sağlık bakımından tehlike oluşturacak rahatsızlığının bulunmaması, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunmaması, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak yeterli gelire sahip olması, toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilmesi gibi şartları da sağlaması gerekmektedir.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında beş yıl süre ile kesintisiz olarak Türkiye’de ikamet etme şartında yer alan kesintisiz olmasından kastedilen yabancı kişinin başvuru tarihinden önceki beş yıllık süre içinde on iki aydan fazla yurt dışında kalmayacak şekilde Türkiye’de kalması gerekmektedir. Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusunda beş yıllık ikamet süresinin Türkiye’de yerleşme niyetini gösteren ikamet izni türleri alınarak tamamlanması gerekmektedir. Türkiye’de yerleşme niyeti göstermeyen turistik ikamet izni gibi ikamet türleri beş yıllık sürenin hesaplamasına dahil edilmez.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılması Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 15.maddesinde ”Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı, aşağıdaki şartları taşıması halinde Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir:

• Kendi milli kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak.
• Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmak.
• Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini; Türkiye’de taşınmaz mal edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak, ticaret ve iş merkezini Türkiye’ye nakletmek, çalışma iznine tabi olarak bir iş yerinde çalışmak ve benzeri davranışlarla teyit etmiş olmak veya Türk vatandaşı ile evlenmek, ailece müracaat etmek, daha önce Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana, baba, kardeş ya da çocuk sahibi olmak veya eğitimini Türkiye’de tamamlamak.
• Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak.
• Toplum içinde birlikte yaşamanın gerektirdiği sorumluluk duygusu ile davranarak iyi ahlak sahibi olduğunu göstermek, davranışları ile çevresine güven vermek, toplumca hoş karşılanmayan ve toplum değerlerine aykırı kötü alışkanlığı bulunmamak.
• Toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilmek.
• Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak.
• Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak” şeklinde karar verilmiştir.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında yabancı açısından kanunda düzenlenmiş olan ” Toplum içinde birlikte yaşamanın gerektirdiği sorumluluk duygusu ile davranarak iyi ahlak sahibi olduğunu göstermek, davranışları ile çevresine güven vermek, toplumca hoş karşılanmayan ve toplum değerlerine aykırı kötü alışkanlığı bulunmamak” şartının sağlanması büyük öneme sahiptir. Kanunda bu şarta ilişkin genel bir açıklama yapıldığından bu şart kapsamı idarenin takdir yetkisindedir. Bu nedenle uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığında bu şartın sağlanmaması sıklıkla ret gerekçelerinden biridir.

Sonuç olarak uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılması Türk Vatandaşlık Kanunu’nun 15.maddesinde düzenlenmiş olan şartların sağlanması halinde vatandaşlığın genel olarak kazanılmasını sağlar. Ancak uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılması kanunda aranan şartların sağlanması, başvuru için gerekli belgelerin eksiksiz olarak sunulması ve başvuru aşamalarının titizlikle takibinde alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması hak kaybına maruz kalmamak açısından kritik öneme sahiptir.

İlgili Makale: Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı şartları

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların, başvurudan önce güncel mevzuatta öngörülen şartları ve başvuru sürecini dikkatle değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı kazanılması Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 15.maddesinde Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması başlığında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı şartları:

• Ergin ve Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak : Yabancı kişinin vatandaşlık başvurusunda bulunabilmesi için kendi milli kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekmektedir.
• Türkiye’ye Yerleşme Niyetinde Olmak: Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen yabancının Türkiye’ye yaşamını sürdürme niyetinde olması gerekmektedir. Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 15. maddesi uyarınca yabancının Türkiye’de taşınmaz mal edinmesi, iş kurması ve yatırım yapması, çalışma iznine tabi olarak bir iş yerinde çalışması, Türk vatandaşı ile evli olması, ailece müracaat etmiş olması, daha önce Türk vatandaşlığını kazanmış olan anasının, babasının, kardeşinin ya da çocuğunun olması, eğitimini Türkiye’de tamamlaması gibi hallerde Türkiye’ye yerleşme niyetinde olduğu kabul edilir.
• Genel Sağlık Bakımından Tehlike Teşkil Etmemek: Yabancı kişinin vatandaşlığı alabilmesi için genel toplum sağlığını etkileyebilecek bir hastalığının bulunmaması gerekmektedir. Bu şekilde bir durumunun olmadığı sağlık raporuyla ispat edilmelidir.
• İyi Ahlak Sahibi Olmak: Toplum içinde birlikte yaşamanın gerektirdiği sorumluluk duygusu ile davranarak iyi ahlak sahibi olduğunu göstermek, davranışları ile çevresine güven vermek, toplumca hoş karşılanmayan ve toplum değerlerine aykırı kötü alışkanlığı bulunmamalıdır.
• Toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilmek: Bu şartın incelenmesinde yabancı kişi Türkçe konuşma yeterliliğini gösterir evrak sunabileceği gibi, yeterli derecede Türkçe konuşup konuşamadığı Müracaat İnceleme Komisyonu tarafından da incelenmektedir.
• Yeterli Gelire Sahip Olmak: Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında yabancı kişinin kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olması gerekmektedir.
• Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Etmemek

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusu neden reddedilir?

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunacak yabancılar açısından başvurunun reddine neden olabilecek durumlar merak edilen konuların başında gelmektedir. Yukarıda ayrıntılı olarak yer verdiğimiz uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusu şartlarını sağlamayan ve başvuru sırasında eksik ve doğru olmayan belgeleri sunan yabancı kişinin başvurusu reddedilecektir.

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 16.maddesinde:

• Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında müracaat makamı yerleşim yerinin bulunduğu valiliklerdir.
• Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı hakkında müracaat makamınca ön inceleme yapılarak;
  • Kendi millî kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medenİ Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmayan,
  • Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmeyen,
  • Yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal olmakla birlikte Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen; sığınma veya iltica başvuru sahibi, sığınmacı, öğrenim, turistik, öğrenim gören çocuğuna refakat, tedavi gibi amaçlarla ikamete bağlandığı anlaşılan,
  • Herhangi bir suçtan dolayı yargılaması devam eden veya hükümlü ya da tutuklu olan,
  • 17 .maddede belirtilen belgeleri ibraz edemeyen, kişilerin başvurusu kabul edilmez ve bu husus yazılı olarak ilgilisine bildirilir” şeklinde düzenleme yapılarak başvurunun reddine neden olabilecek durumlar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı gerekli belgeler

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusunda belgelerin eksiksiz olarak sunulması başvurunun hızlı ilerlemesi açısından kritik öneme sahiptir. Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 17. maddesinde başvuru için gerekli belgeler ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı gerekli belgeler:

• İsteği belirten form dilekçe.
• Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
• Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
• Medeni hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanmayı kanıtlayan belge, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
• Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
• Kişinin genel sağlık bakımından tehlike teşkil edecek bir hastalığı bulunmadığına dair, usul ve esasları Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan sağlık raporu.
• Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağladığına ilişkin gelirini veya mesleğini ispatlayan çalışma izni, vergi levhası, taahhütname veya benzeri belge.
• Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz olarak beş yıl ikamet ettiğine dair il emniyet müdürlüğünden alınacak yurda giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge.
• Başvuru tarihinden ileriye doğru vatandaşlık işlemlerinin sonuçlandırılmasına yetecek süreli ikamet tezkeresi.
• Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyorsa onaylı bir örneği.
• Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
• Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusu aşamaları

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı mevzuatta düzenlenen şartları sağladıktan sonra başvuru yaparken sürecin hangi aşamalardan geçeceğini sıklıkla merak etmektedir. Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusu titizlikle takip edilmesi gereken bir süreçtir. Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusu aşamaları:

• Vatandaşlık için kanunda aranan şartların sağlanması, başvuru belgelerinin eksiksiz ve doğru biçimde hazır edilmesi,
• Başvuru belgeleri ile birlikte yabancı için dosya hazırlanıp yabancı hakkında il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir.
• İl emniyet müdürlüğünce Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;
  • Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından Türk vatandaşlığını kazanmasına engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı,
  • İyi ahlak sahibi olup olmadığı,
  • Hangi tarihte Türkiye’ye geldiği, ikamet tezkeresinin hangi amaçla verildiği, müracaat tarihinden geriye doğru ne kadar süre ülkemizde ikamet ettiği, bu süre içinde yurt dışına çıkış yapıp yapmadığı, yapmış ise tarihleri ve süresi, tespit edilir ve elde edilen bilgiler soruşturma formuna yazılır.
• İl emniyet müdürlüğünce soruşturması tamamlanan dosya il müdürlüğüne iade edilir ve komisyona gönderilir.
• Komisyon tarafından Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının
  • Başvuruda aranan şartları taşıyıp taşımadığı,
  • Soy durumu,
  • Türkçe konuşma yeterliliği,
  • Geçimini ne şekilde sağladığı,
  • Türkiye’nin toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamadığı, hususlarının tespiti için komisyon tarafından mülakata tabi tutulur.
• Mülakat sonucunda oluşan kanaat vatandaşlık mülakat formuna açık bir şekilde yazılır. Yabancının dosyası il müdürlüğünce, karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
• Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının dosyası Bakanlığa gönderilmez ve il müdürlüğünce ilgilisine bu yolda gerekli tebligat yapılır.

Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığı başvurusu nasıl yapılır?

Uzun süreli ikamet izni Türk vatandaşlığı başvurusu gerekli belgelerin eksiksiz ve doğru biçimde hazırlanması sonrası yabancı kişi ikamet ettiği İl Göç İdaresi Müdürlüğüne başvuru yapar. Başvuruya ilişkin dosya Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce değerlendirilir. Yabancı kişi bizzat kendisi başvuru yapabileceği gibi işlemler için özel yetki düzenleyerek avukat için vekaletname düzenleyerek de avukat aracılığı ile başvuru yapabilmektedir.

Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığı başvurusunda mülakat

Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığı başvurusunda komisyon tarafından yapılan mülakat uygulamada en sık merak edilen konudur. Komisyonun yapacağı mülakat sonucu hazırlayacağı rapor Türk vatandaşlığının kazanılmasında en kritik aşamalardan biridir. Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının dosyası Bakanlığa gönderilmez ve reddedilir.

Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığı başvurusunda mülakatta başvuruda aranan şartların taşınıp taşınmadığını, Türkçe konuşma yeterliliği, geçimini ne şekilde sağladığı geliri ve mesleği, Türkiye’nin toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamadığının tespiti için değerlendirme yapılır. Mülakat sonucunda oluşan kanaat vatandaşlık mülakat formuna ayrıntılı biçimde yazılır.

Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığı başvurusu reddine karşı iptal davası

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında başvurunun reddi halinde neler yapılabileceği merak edilen konuların başında gelmektedir. Başvuru idare tarafından çeşitli gerekçelerle reddedilebilmektedir. Uygulamada mevzuatta düzenlenen şartların sağlanmaması, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunması, 5 yıllık ikamet süresinin hesaplanmasında Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen sığınma veya iltica başvuru sahibi, sığınmacı, öğrenim, turistik, öğrenim gören çocuğuna refakat, tedavi gibi amaçlarla ikamet etmesi gibi durumlarda reddedilme durumu ortaya çıkmaktadır.

Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığı başvurusunun reddi kararının hukuka aykırı olduğunu veya red gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı düşünen yabancı kişi bu kararın iptali talebiyle dava açabilirler. Dava açma süresi başvurunun reddine ilişkin kararın kişiye tebliğinden itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücü süredir. Türk vatandaşlığı başvurusunun reddi kararının iptali davasında görevli ve yetkili mahkeme ret kararını veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Red kararının iptali talebiyle birlikte idari işlemin uygulanması telafisi güç zararlar doğurabileceğinden yürütmenin durdurulması da talep edilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular