Kadına Verilen Nafaka Ne Zaman Kesilir?

Kadına verilen yoksulluk nafakası; kadının yeniden evlenmesi, evlilik olmaksızın fiilen evli gibi yaşaması, ekonomik bağımsızlığını kazanması veya taraflardan birinin vefatı hâlinde sona erer. Evlenme ve ölüm hâlinde nafaka kendiliğinden kalkarken, diğer hâllerde mahkeme kararı gereklidir. Yazımızda kadına verilen nafakanın ne zaman sona ereceğini, hangi durumlarda kendiliğinden hangi durumlarda mahkeme kararıyla sona ereceğini, anayasa mahkemesi tarafından süresiz nafakanın iptali ve nafaka ile ilgili yeni düzenlemelere ilişkin bilgi vermeyi hedefliyoruz.

Kadına Verilen Nafaka Ne Zaman Kesilir?

Kadına verilen yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanununun 175.maddesinde’’ Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.’’ şeklinde düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemeye kadına süresiz olarak nafaka verilebileceği düzenlenmiş olsa da bazı durumlarda kadının nafakası kesilebilir. 

Süresiz olarak verilen yoksulluk nafakasının hangi durumlarda kaldırılacağı Türk Medeni Kanunun 176.maddesinde düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeye göre:

• Maddi tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir.
• Manevi tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez.
• İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
• Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.’’ şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yoksulluk nafakasıyla, boşanma sonucunda yoksulluk içine düşen eşin asgari yaşam gereksinimlerinin karşılanması düşünüldüğünden, yoksulluk nafakasının amacı hiçbir zaman nafaka alacaklısını zenginleştirmek olamaz. Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için nafaka talep eden eşin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olmasının yanı sıra, nafaka talep edilen eşin de nafaka ödeyebilecek ekonomik gücünün bulunması gerekmektedir. Bu nedenle nafaka yükümlüsü kişinin mali gücünde ortaya çıkacak olağanüstü bir düşüş durumunda mahkeme durumun şartlarını değerlendirerek nafakanın azaltılmasına ya da kaldırılmasına karar verebilir. Nafaka alacaklısı kadın, bağımsız bir yaşam sürdürecek gelire sahip olursa, yoksulluk durumunun ortadan kalkması durumlarında mahkeme kararıyla nafaka kaldırılabilir.

Nafaka sürecini etkileyen diğer bir durum ise, nafaka alan kadının kötü niyetli davranışlarıdır. Nafaka alacaklısı kadın yeniden evlenmesi durumunda nafakanın kesileceğini bildiğinden evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması durumunda da nafaka ödeyen kişi nafakanın kaldırılması için mahkeme yoluna başvurmalıdır. Kadının haysiyetsiz yaşam sürmesi durumunda da nafaka yükümlüsünün nafakanın kaldırılması için dava açma hakkı vardır. Bunun yanı sıra, kadın evlenirse, tekrar evlilik durumunda nafaka hakkı sona erer. Çünkü yeni bir aile kurması, önceki nafaka yükümlülüğünü etkiler. Ayrıca, eşlerden birinin vefat etmesi durumunda da nafaka hakkı ortadan kalkar. 

Benzer Makale: Çekişmeli Boşanma Davasında Nafaka Ne Zaman Başlar?

Nafaka Türleri Nelerdir?

Nafaka kanunda belirlenen hallerde zor durumunda bulunan kişiye ödenecek parayı ifade eden nafaka borçlusu tarafından mali bir yükümlülük olarak karşımıza çıkmaktadır. Nafaka türlerine göre nafakanın kesilmesi veya azaltılması durumu farklılık göstermektedir. Nafaka türleri:

• Yoksulluk Nafakası: Yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunu’nun 175.maddesinde ”Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz” şeklinde düzenlenmiştir. Boşanmada daha az kusurlu olan taraf ekonomik durumları göz önünde bulundurularak nafaka talep edebilecektir.
• Tedbir Nafakası: Tedbir nafakası Türk Medeni Kanunu’nun 169. maddesinde ”Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır” şeklinde düzenlenmiştir. Tedbir nafakası boşanma davası sürerken eşin ve çocukların ihtiyaçları için dava sürecinde verilip dava karara çıkıp kesinleştiğinde sona erer.
• İştirak Nafakası: İştirak nafakası Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesinde ”Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır” şeklinde düzenlenmiştir. İştirak nafakası velayet sahibi olmayan tarafın çocuğun ihtiyaçları, bakım ve sağlığı için mevcut durumun koşullarına göre ödeyeceği nafakadır.
• Yardım Nafakası: TMK 364. madde kapsamında düzenlenmiş olan evlilik dışı akrabalık ilişkisine dayanan boşanmayla doğrudan ilgisi olmayan bir nafaka türüdür.

Nafaka nasıl sone erer?

Nafakanın kaldırılması söz konusu olduğunda hangi durumlarda kendiliğinden sona ereceği hangi durumlarda mahkemeye başvurularak dava açılması gerektiği uygulamada sıklıkla merak edilen konulardandır. Türk Medeni Kanunu’nun 176.maddesinde ayrıntılı düzenleme yapılmış olup buna göre

• Nafakanın kendiliğinden (mahkeme kararına gerek olmadan) sona eren haller:
  • Nafaka alacaklısının resmi nikâhla yeniden evlenmesi (TMK m. 176/3)
  • Taraflardan birinin ölümü
• Nafakanın mahkeme kararıyla sona erdirilmesi gereken haller:
  • Nafaka alacaklısının evlilik olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması
  • Nafaka alacaklısının yoksulluğunun ortadan kalkması (iş bulması, gelir elde etmesi)
  • Nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürmesi
  • Nafaka yükümlüsünün mali gücünde ciddi bir azalma olması

Kadın Hangi Durumlarda Nafaka Alamaz?

Hukuki süreçler ve nafaka talepleri kimi zaman oldukça karmaşık olabilir. Bizler, boşanma süreci ve sonrasında kadınların hangi durumlarda nafaka alamayacağını daha iyi anlamamız adına, birkaç önemli noktayı detaylandırmak istiyoruz. Öncelikle, boşanma davası ve sonrasında hangi durumlarda kadına yoksulluk nafakası verilmeyeceği her olaya özgü olup ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir. Kadınların nafaka talebinin reddedileceği veya kaldırılacağı durumlar:

• Nafaka alacaklısı olan kişinin yeniden evlenmesi durumu,
• Nafaka alacaklısı olan kişinin yeniden evlenmesi durumunda nafaka kesilmesi ihtimali nedeniyle evlilik olmadan başka bir kişiyle fiilen evli gibi yaşaması durumunda,
• Boşanma davasında maddi geliri bulunan, boşanma nedeniyle yoksulluk durumuna düşmeyecek taraf boşanma sebebi ile yoksulluğa düşmeyen tarafa nafaka verilmeyebilir. Ancak bu durum iki tarafın maddi gücü, ihtiyaçları, sosyal durumları ve yaşadıkları çevreye göre değişiklik göstermektedir.
• Nafaka talep edilen kişinin herhangi bir gelirinin bulunmaması durumu,
• Boşanma davası sürecinde çalıştığı halde kendisine nafaka bağlanması için işten ayrılan veya kendisini işten ayrılmış gibi göstermesi durumunda nafaka verilmeyebilir. Boşanma davasından sonra kendisine nafaka verilen eş fiilen çalıştığı halde nafakanın kesilmemesi için kendisini çalışmıyormuş gibi göstermesi durumunda nafaka yükümlüsünün talebi üzerine mahkeme tarafından nafaka kaldırılabilir.
• Üzerine kayıtlı taşınmazlardan geliri bulunan kişinin nafaka talebi reddedilebilir. Taşınmazın nasıl edinildiği önemli değildir. Örneğin kadına ailesinden miras taşınmazlar kalması durumunda bunlardan kira geliri elde ediyorsa yoksulluk durumu mevcut olmadığından nafaka talebinin reddedilme ihtimali yüksektir.

Bu durumlar, genel çerçevede dikkate alınan faktörlerdir. Ancak her bireyin durumu birbirinden farklı olduğu için mevcut durumun koşullarına göre değerlendirme yapılması gerektiğini unutmamalıyız. Dolayısıyla, nafaka talep eden kadınların belirtilen durumları ve yasal düzenlemeleri dikkatlice göz önünde bulundurması önemlidir. Uzman bir boşanma avukatı görüşü almak, bu süreçte atılacak en sağlıklı adımlardan biri olabilir.

Nafaka Hangi Hallerde İptal Edilir?

Nafaka, boşanma sırasında mahkeme tarafından belirlenen bir yükümlülük olup, karşılıklı hakların korunmasına yönelik önemli bir unsur olarak karşımıza çıkar. Ancak, nafakanın iptali, belirli durumların gerçekleşmesi halinde mümkün olmaktadır. Peki, nafaka hangi hallerde iptal edilir? Bu sorunun cevabını birlikte inceleyelim.

Öncelikle, boşanan eşlerin yaşam koşullarındaki değişiklikler nafakanın iptali için önemli bir faktördür. Eğer nafaka alan kadın, ekonomik durumunu iyileştirir ve bağımsız bir gelir elde etmeye başlarsa, nafakanın kesilmesi talep edilebilir. Örneğin, bir kadın belirli bir süre sonra işe girer veya yeni bir iş bulursa, bu durum mahkemeye sunularak nafakanın iptal edilmesi için bir gerekçe oluşturabilir. Kadının nafakanın kesilmemesi işe başlaması ancak kendini çalışmıyor gibi göstermesi durumunda (örneğin kendisine sigorta yaptırılmamasını istemesi ) durumunda nafaka ödeyen kişi tarafından bu durum ispatlanabilirse nafakanın iptali için mahkemeye başvurulabilir.

Eşin yeniden evlenmesi, nafakanın iptali için geçerli bir sebeptir. Çünkü mahkeme, yeniden evlilikle birlikte nafakanın gereksiz hale geldiğini değerlendirir. Ayrıca, kişinin yaşam koşullarında meydana gelen büyük değişiklikler de nafakanın iptali açısından önemlidir. Örneğin, nafaka alan taraf, geçici bir süre için ağır bir sağlık sorunu ile karşılaşırsa veya belirli bir süre için çalışma kapasitesini kaybederse, bu durumda nafaka alan kişinin imkanları yeniden değerlendirilmeli ve nafakanın durumu gözden geçirilmelidir.

Diğer bir etken ise, nafaka alan kadının başka bir kişiyle uzun süreli bir birliktelik yaşaması. Eğer kadın, resmi bir evlilik olmasa bile, birlikte yaşama veya benzeri bir ilişki içinde bulunuyorsa, bu durum da nafakanın iptali için geçerli bir neden sayılabilir.

Sonuç olarak, nafakanın iptali, birçok sosyal ve ekonomik faktöre bağlı olduğu gibi mahkemelerin değerlendirmeleriyle de şekillenebilmektedir. İlgili tarafların durumları değiştikçe, nafaka yükümlülükleri de sorgulanabilir hale gelmektedir. Bu nedenle nafaka yükümlülükleri ve iptal durumları hakkında doğru bilgiye sahip olmak, hem nafaka alan hem de nafakayı ödeyen kişiler için önem arz etmektedir.

İlgili Makale: Nafakanın Kaldırılması veya Azaltılması Davası

Bir Kadın Kaç Yıl Nafaka Alır?

Nafaka, boşanma süreci sonrasında kadınların maddi güvenliğini sağlama amacı taşırken, ne kadar süreyle ödeneceği konusu pek çok kişi için merak edilen bir husustur. Türk Medeni Kanununun 175.maddesinde’’ Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.’’ şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından 04.06.2026 tarihinden süresiz ibaresi iptal edilmiştir. İptal kararıyla birlikte yeni düzenleme için 9 aylık süre verilmiştir. Bu nedenle kadına ne kadar nafaka ödeneceği yapılacak yeni düzenleme ile netlik kazanacaktır.

Yeni nafaka yasası ne zaman yürürlüğü girecek?

Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihinde Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki yoksulluk nafakasına ilişkin “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. İlgili kararın Resmi Gazete’de yayınlandığı tarihten itibaren yeni yasal düzenleme yapılması için TBMM’ye 9 aylık süre tanınmıştır. Ekim ayında Meclis’te görüşülmesi beklenen 13.Yargı Paketi’nde nafakaya ilişkin evlilik süresine bağlı olarak bir düzenleme yapılması öngörülmektedir.

Çalışmayan Kadına Nafaka Ne Zamana Kadar Ödenir?

Nafaka, boşanma veya ayrı yaşama durumlarında, tarafların mali destek ihtiyacını karşılamak amacıyla mahkeme tarafından belirlenen bir ödemedir. Çalışmayan kadına nafakanın ne zaman ve ne kadar süreyle ödeneceği, birçok faktöre bağlı olarak değişiklık göstermektedir. 

Öncelikle, çalışmayan bir kadının nafaka alma süresi genellikle, boşanma davası sırasında belirlenen koşullara dayanır. Mahkeme, kadının ihtiyaçlarını, mevcut ekonomik durumunu ve evlilik süresini göz önünde bulundurarak nafakanın miktarını ve süresini belirler. Çalışmayan kadına nafaka ne zamana kadar ödenir sorusunun cevabı, bu koşulların yanı sıra, kadının çalışmaya başlaması veya maddi durumundaki değişiklikler ile de doğrudan ilişkilidir.

Kadının nafaka almayı sürdürmesi için, ekonomik bağımsızlık elde edene kadar bu ödemenin devam etmesi beklenebilir. Ancak, eğer kadının çalışma imkânı doğmuşsa veya maddi durumu düzelmişse, mahkeme bu durumu değerlendirebilir ve nafakanın kaldırılmasına veya miktarının azaltılmasına karar verebilir.

Kısacası, çalışmayan kadına nafakanın ne zamana kadar ödeneceği, birçok dinamik faktöre dayalı olarak değişiklik göstermektedir. Bu noktada, hukuki danışmanlık almak, belirli bir davaya özel koşulları anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2016/10651 esas 2017/736 sayılı kararı 

‘’Davacı vekili, dava dilekçesinde; tarafların boşandıklarını ve davalı lehine 250 TL yoksulluk nafakasına hükmedildiğini,  davalının çalışmaya başladığını, yeterli ve düzenli gelirinin olduğunu, yoksulluk nafakasını gerektiren şartların ortadan kalktığını, davalının ailesinin yanında kaldığını, kendisinin 28.02.2014 tarihinde işten çıkışının verildiğini bugüne kadar işsiz olduğunu, geçimini gündelik işlerle sağladığını, nafakayı düzenli ödeyemediğini ileri sürerek; hükmedilen nafakanın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir. Hemen belirtmek gerekir ki; Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik kararlarında “asgari ücret seviyesinde gelire sahip olunması” yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu kabul edilmediği gibi asgari ücretin üzerinde gelire sahip olunması da yoksulluk nafakası bağlanmasını olanaksız kılan bir olgu olarak kabul edilmemiştir. 5 sayılı ve 01.05.2002 gün 2002/2–397–339 sayılı kararları). Bu durumda, ancak nafakanın miktarını tayinde etken olarak dikkate alınmalıdır.

Somut olayda; taraflar 04.12.2012 tarih, 2011/1620 E., 2012/1792 K. sayılı boşanma ilamı ile davalı lehine aylık 250 TL yoksulluk nafakasına hükmedilmiştir. Boşanmadan sonra davalı kadının, asgari ücretle işe girdiği davalı kabulü ile sabittir. Davalının maddi durumunda iyileşme olmakla birlikte asgari ücret seviyesindeki gelir, davalıyı yoksulluktan tamamen kurtaracak düzeyde değildir. Zira yoksulluk durumu, günün ekonomik koşulları ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve yaşam tarzları değerlendirilerek takdir edilmelidir.

Mahkemece; dava tarihindeki şartlara göre, davalının yoksulluğunun tamamen ortadan kalkmadığı, asgari ücret seviyesindeki gelirinin varlığının yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılmasına neden olmayıp indirmeye karar verilebileceği, davacının dava dilekçesindeki kaldırma talebi içinde indirme talebinin de olduğu (çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince) gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.’’

Sıkça Sorulan Sorular