Engelli emeklilik engellilik durumu nedeniyle sigortalılık süresi ve prim günü sayısı şartlarını sağlayan sigortalıların başvurabileceği bir emeklilik hakkıdır. Engelli emeklilik başvurusunun reddi sağlık raporundaki engellilik oranı, sigortalılık ve prim şartlarının sağlanmaması halinde gerçekleşmektedir. Yazımızda engelli emeklilik başvurusunun reddine itiraz süreci, engelli emekliliğin neden reddedildiğini, engelli emeklilik şartları hakkında ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.
Engelli emeklilik reddine itiraz
Engelli emeklilik başvurusunun reddedilmesi durumunda itiraz ve dava süreci uygulamada sıklıkla merak edilen konuların başında gelmektedir. Engelli emeklilik başvurusu reddedildiğinde öncelikle ret gerekçesinin ayrıntılı olarak analiz edilmesi süreçte kritik öneme sahiptir.
Engelli emeklilik başvurusunun reddi durumunda öncelikle SGK’ya yazılı itiraz yapılmalıdır. Yazılı itirazda ret gerekçesinin neden hukuka aykırı olduğu ayrıntılı olarak açıklanmalı, sağlık raporları, teşhis ve epikrizler, yeni tıbbi belgeler bulunuyorsa mutlaka sunulmalıdır. İtiraz dilekçesi bağlı bulunulan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya merkezine yazılı olarak verilir. Dilekçe, dosyayla birlikte Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na gönderilir. Yüksek sağlık kurulu gerekli görmesi halinde ek değerlendirme veya sigortalının tekrardan hastaneye sevkini talep edebilir. Ancak buradan olumsuz sonuç alınması halinde sigortalı İş Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir.
Sonuç olarak engelli emeklilik başvurusunun reddinde öncelikle ret gerekçesi ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ret gerekçesine göre izlenecek hukuki adımlar farklılık göstermektedir. Süreçte alanında uzman bir avukattan destek alınması hak kaybına maruz kalmamak açısından kritik öneme sahiptir.
İlgili Makale: Malulen Emeklilik Reddine İtiraz
Engelli emeklilik neden red gelir?
Engelli emeklilik başvurusunda sigortalının mevzuatta düzenlenen çalışma gücü kaybı ve sigortalılık şartlarını sağlaması gerekmektedir. Bu şartların yerine getirilmediği durumlarda başvuru SGK tarafından reddedilecektir. Uygulamada en sık karşılaştığımız ret nedeni sağlık kurulu raporunda çalışma gücü kaybının oranının kanunda aranan şartı sağlamamasıdır.Engelli emeklilik talebinin reddi nedenleri:
- Çalışma gücü kaybı oranının engelli emeklilik başvurusu için aranan şartları sağlamaması: Çalışma gücü kaybının %40-59 (3. Derece),%60-79 (2. Derece), %80 ve Üzeri (1. Derece) olarak kabul edilir. Bu oranlara göre gerekli sigortalılık süresi ve prim sayısı değişiklik gösterir.
- Prim gün sayısının eksik olması: Engelli emeklilik için çalışma gücü kaybına göre ve sigorta girişi tarihine göre belirli prim gününün tamamlanması gerekmektedir.
- Sigortalılık süresi: Engelli emeklilik için çalışma gücü kaybına göre ve sigorta girişi tarihine göre belirli sigortalılık süresinin tamamlanması gerekmektedir.
Engelli emeklilik red geldi ne yapmalıyım?
Engelli emeklilik reddedilmesi durumunda izlenecek adımlar ret gerekçesine göre değişiklik gösterir. Bu nedenle engelli emeklilik reddedildiğinde öncelikle ret nedenine bakılmalıdır. Eğer sağlık kurulu raporunda çalışma gücü kaybı oranı engelli emeklilik şartlarını sağlamadığı için ret gelmişse sigortalı öncelikle sağlık kurulu raporuna yazılı olarak itiraz etmelidir. Çalışma gücü kaybı oranının düşük çıkması branş eksikliği, tetkik eksikliği veya çoklu hastalık durumunda yanlış formülle yapılan hesaplamadan kaynaklanması gibi durumlar nedeniyle gerçekleşmişse bunları ayrıntılı olarak itiraz dilekçesinde dile getirmelidir. İtiraz gerekçeleri Yüksek sağlık kurulu tarafından değerlendirilip istediği sonucu alamazsa dava sürecine geçilir.
Engelli emeklilik reddedilmesi sigortalılık süresi veya eksik prim günü şartlarının sağlanmaması nedeniyle gelmişse bu noktada sigortalı öncelikle ret gerekçesini ayrıntılı öğrenmeli ve sigortaya yazılı itirazda bulunmalıdır. İtirazına rağmen tekrar reddedilmişse sigortalılık süresi veya prim gününe ilişkin hizmet tespit davası açması yoluna gidebilir.
Anayasa mahkemesinin engelli emekliliği hakkındaki son durumu nedir?
Anayasa mahkemesine taşınan engelli emekliliği hakkındaki durum Ekim 2008’den önce sigortalı olan 4/a kapsamındaki engellilerin vergi indirim belgesine dayalı emeklilik uygulamasına son verilmesine ilişkin yapılan değişikliktir. 15 Ocak 2025’te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun ile Ekim 2008’den önce sigortalı olan 4/a kapsamındaki engellilerin emeklilik sistemi değiştirilmiştir. İlgili düzenleme öncesinde gerekli sigortalılık ve prim koşullarını sağlamaları halinde engellilik nedeniyle vergi indiriminden yararlanma hakkı üzerinden yaşlılık aylığına hak kazanılırken düzenlemeyle birlikte çalışma gücü kaybını oranını esas alan sistemde düzenlenmiş şartların sağlanması ile emeklilik mümkün hale getirilmiştir. Bunun yarattığı hak kaybı ve mağduriyet nedeniyle ilgili değişikliğin iptali talebiyle açılan Anayasa Mahkemesi’nin 2025/78 esas sayılı dosyasında dava süreci devam etmektedir.
Engelli emeklilik şartları 2026
Engelli emeklilik başvurusu için çalışma gücü kaybı oranına göre sigortalılık süresi ve prim günü şartlarının sağlanması gerekmektedir. Aksi durumda engelli emeklilik başvurusu reddedilmesi gündeme gelir. Engelli emeklilikte yaş şartı aranmamakta olup çalışma gücü kaybı oranına göre sigortalılık süresi ve prim şartlarının sağlanması yeterlidir. 01.10.2008 öncesi ve sonrası sigorta giriş olan açısından engelli emeklilik şartları:
01.10.2008 Öncesi Sigorta Girişi Olanlar İçin Engelli Emeklilik Tablosu
01.10.2008 Sonrası Sigorta Girişi Olanlar İçin Engelli Emeklilik Tablosu
Engelli raporu aldıktan sonra emeklilik için ne yapmalı?
Engelli raporunun sigortalı kişi tarafından herhangi bir hastaneden heyet raporu şeklinde alınması tek başına engelli emeklilik için başvuru yapmaya yeterli değildir. SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede belirlen çalışma gücü kaybı oranı engelli emeklilik şartlarının sağlanıp sağlanmadığı konusunda kriter olarak değerlendirilir. Bu noktada sigortalı kişi çalışma gücü kaybı oranına göre sigortalılık süresi ve prim şartını sağlıyorsa engelli emeklilik için başvuru yapabilecektir.
Engelli emeklilik için tekrar rapor istenir mi?
Engelli emeklilik başvurusu kabul edilen sigortalı emekli aylığı bağlandıktan sonra SGK tarafından kontrol muayenesine tabi tutulabilir. Kontrol muayenesi çalışma gücü kaybının devam edip etmediğinin tespiti için sigortalının sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi için yapılır. Kontrol muayenesi sonucunda sigortalı kişinin çalışma gücünün kaybı durumuna ilişkin şartları artık sağlamadığı tespit edilirse emekli aylığının kesilmesi durumu oluşabilmektedir. Bu durumla karşılaşan sigortalı öncelikle yeni sağlık kurulu raporuna ilişkin itirazlarını öne sürerek dosyanın yüksek sağlık kurulu’na gönderilmesini talep eder. Yüksek sağlık kurulu’ndan olumsuz cevap gelmesi durumunda dava yoluna gidebilecektir.
