Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması yabancı kişinin Türk vatandaşıyla en az üç yıl süreyle evli olması, aile birliği içinde yaşaması ve milli Güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek halinin bulunmaması halinde yapılabilmektedir. Yabancı kişinin Türk vatandaşıyla yalnızca evlenmesi tek başına Türk vatandaşlığını kazanacağı anlamına gelmeyip kanunda aranan şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Yazımızda evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması, şartları, başvurunun nasıl ve nereye yapılacağı, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında mülakat süreci gibi konularda ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 16.maddesinde yabancı kişinin Türk vatandaşı ile evlenmesinin doğrudan Türk vatandaşlığının kazanılmasını sağlamayacağı ancak belirli şartların sağlanması halinde başvuruda bulunulabileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması Türk Vatandaşlık Kanunu’nun 16.maddesinde:
- Bir Türk vatandaşı ile evlenme doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz. Ancak bir Türk vatandaşı ile en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunabilir. Başvuru sahiplerinde;
- Aile birliği içinde yaşama,
- Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama,
- Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmama şartları aranır.
- Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi halinde aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz.
- Evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan yabancılar evlenmenin butlanına karar verilmesi halinde evlenmede iyiniyetli iseler Türk vatandaşlığını muhafaza ederler.
Sonuç olarak evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması en az üç yıl süreyle evli olunması, aile birliği içinde yaşanması ve milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek halinin bulunmaması halinde yapılabilmektedir. Başvuru sürecinde talep edilen belgelerin eksiksiz hazırlanması, mülakata süreci ve başvurunun titizlikler takibi için alanında uzman avukattan yardım alınması hak kaybına maruz kalmamak açısından kritik öneme sahiptir.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması şartları
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında kanunda aranan şartların sağlanmaması halinde başvurunun reddi gündeme gelecektir. Uygulamada yalnızca evlilik süresi şartına dikkat edilse de vatandaşlık başvurularında aile birliği içinde yaşama şartının sağlanmaması sıklıkla başvuruların reddedilmesine neden olmaktadır. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması şartları:
- Türk Vatandaşı ile En Az Üç Yıldan Beridir Evli Olmak: Türk vatandaşıyla evli olan yabancı en az üç yıl evli olmak şartıyla Türk vatandaşlığının kazanılması için başvuru yapabilecektir. Başvuru sırasında tarafların evliliğinin devam etmesi gerekmektedir.
- Aile Birliği İçinde Yaşamak : Türk vatandaşıyla evlenen yabancının sadece evlilik yapması yeterli olmayıp aynı zamanda tarafların aile birliği içinde yaşamaları da gerekmektedir. Aile birliği içinde yaşama şartı evliliğin gerçek bir evlilik mi yoksa vatandaşlık almak için yapılıp yapılmadığı noktasında önemlidir. Aİle birliği içinde yaşama şartının aranmadığı tek durum Türk vatandaşlığı başvurusundan sonra Türk vatandaşı olan eşin vefat etmesi halidir.
- Evlilik Birliği ile Bağdaşmayacak Bir Faaliyette Bulunmamak: Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının evlilik birliği ile bağdaşmayacak davranışlardan kaçınması gerekmektedir. Bu noktada hangi davranışların evlilik birliği ile bağdaşmayacağı net olarak düzenlenmemiş olup mevcut durumun şartlarına göre değerlendirilecektir.
- Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Edecek Hali Bulunmamak: Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunmamak şartı Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması hallerinin hepsinde aranan ortak şartlardandır. Bu duruma ilişkin haller kanunda sınırlı halde sayılıp düzenlenmediğinden mevcut durumun şartlarına göre değerlendirilmektedir.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması için gerekli belgeler
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında başvuru için kanunda düzenlenen şartlar sağlandıktan sonra başvuru sırasında gerekli belgelerin de eksiksiz olarak hazırlanması gerekmektedir. Türk Vatandaşlık Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 26.maddesinde Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında başvuru için gerekli belgeler ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması için gerekli belgeler:
- Türk vatandaşlığı başvuru formu
- Türk vatandaşı eşe ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
- Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
- Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği belgesi
- Yerleşim yeri Türkiye’de bulunuyor ise en son tarihli ikamet izni
- Herhangi bir suç nedeniyle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunuyor ise onaylı bir örneği
- 4 adet biyometrik fotoğraf
- Maliye veznesine yatırılmış hizmet bedeli makbuzu
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı aşamaları
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında hangi aşamaların ne zaman gerçekleşeceği uygulamada sıklıkla merak edilen konuların başında gelmektedir. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması basit bir başvuru süreci olmayıp, başvuru evraklarının eksiksiz hazırlanıp sunulması, mülakat, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması gibi çeşitli aşamaları barındıran karmaşık bir süreçtir.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında öncelikle kanunda düzenlenen şartların sağlanması gerekmektedir. Kanunda aranan şartların sağlanması halinde başvuru belgelerinin eksiksiz olarak hazırlanıp sunulmasıyla sürece başlanır. Belgelerde eksik olması halinde tamamlanması için belirli süre verilir. Belgelerde eksik olmaması halinde dosya, güvenlik incelemesi yapılması için il emniyet müdürlüğüne gönderilir. Burada kamu düzeni ve güvenlik açısından bir tehdit bulunup bulunmadığı araştırılır. Kolluk tarafından yapılan araştırma sonrasında mülakat sürecine geçilir. Mülakat sonrası hazırlanan rapor sonrasında Bakanlık tarafından karar verilme aşamasına geçer. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı aşamaları:
- Başvuru için gerekli belgelerin eksiksiz şekilde il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne sunulması,
- Belgelerin kontrolü ve ön inceleme, eksik belge bulunması halinde tamamlamak için süre verilmesi,
- Başvuru belgelerinden oluşan dosya düzenlenir ve yabancı hakkında il emniyet müdürlüğünden soruşturma yapılması istenir.
- İl emniyet müdürlüğünce evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;
- Aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığı,
- Evlilik birliği ile bağdaşmayacak şekilde fuhuş yapmak ve fuhuşa aracılık etmek gibi davranışlarının olup olmadığı,
- Türk vatandaşlığını kazanmasında millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı, hususları araştırılır ve oluşan olumlu veya olumsuz kanaat soruşturma formuna açık bir şekilde yazılır. Soruşturma formuna soruşturmaya ilişkin tutanaklar da eklenir.
- Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası il müdürlüğüne iade edilir. Dosya gerekli inceleme ve araştırma yapılmak üzere il müdürlüğünce komisyona gönderilir.
- Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı ve eşi, komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata tabi tutulmak suretiyle evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığı araştırılır.
- Mülakat sonucunda oluşan kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna yazılır. İl müdürlüğünce dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.

Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması mülakatta neler sorulur?
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında sürecin bir aşaması da komisyon tarafından yapılacak mülakattır. Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 29.maddesinde ”Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı ve eşi, komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte mülakata tabi tutulmak suretiyle evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığı araştırılır” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında mülakat süreci yapılan evliliğin gerçek bir evlilik olup olmadığı, aile birliği içinde yaşanıp yaşanmadığının tespiti için sorular sorulmaktadır. Eşlerle ayrı ayrı ve birlikte görüşülür. Eşler görüşme davetine uymakla yükümlüdür. Genellikle gerçek bir evlilik olup olmadığını araştırmak amacıyla görüşmede her iki tarafın birbirlerinin ailesi hakkındaki bilgileri, her iki tarafın ne iş yaptıkları, öğrenim durumları hakkındaki bilgileri, düğün veya nikah tarihleri ve nerede yapıldığı, düğüne aile fertlerinden katılanların olup olmadığı, tanışma süreçleri, tanıştıktan ne kadar süre sonra evlendikleri, eşlerin birbirlerinin ailesiyle olan ilişkileri, birlikte kaldıkları konuta ilişkin bilgiler, gelir durumları hakkında sorular sorulur. Başvuruyu değerlendiren kurum tarafından gerekli görülürse yakın komşu, adres çevresi veya aile üyelerinden bilgi alınabilir.
Sonuç olarak evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında mülakatta evliliğin gerçek bir evlilik mi yoksa Türk vatandaşlığı almak için yapılıp yapılmadığı, aile birliği içinde yaşanılıp yaşanmadığına ilişkin sorular sorulmaktadır. Mülakat sonucu oluşan kanaat dosyaya eklenerek karar verilmesi için bakanlığa gönderilir.
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu sürecine girecek kişiler açısından başvurunun ne kadar sürede sonuçlanacağı sıklıkla merak edilen konulardandır. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasının ne kadar süreceğine ilişkin net bir süre vermek mümkün olmasa da mevcut durumun şartlarına göre 6 ay ile 10 ay içinde sonuçlanabilmektedir.
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu belgelerin eksiksiz ve doğru hazırlanması, il emniyet müdürlüğü tarafından yapılacak soruşturma ,arşiv ve güvenlik soruşturması süreci, komisyon tarafından yapılacak mülakat sürecine göre uzayıp kısalabilmektedir. Bu nedenle kesin bir süre verilmesi mümkün değildir. Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunun daha hızlı sonuçlanması için alanında uzman avukattan destek alınması önemlidir.
Evlilik yoluyla vatandaşlık için nereye başvurulur?
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında kanunda aranan şartların sağlanması halinde gerekli belgelerle İç İşleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne başvurulur. Yurt dışından yapılan başvurularda yetkili makam Türk konsolosluklarıdır. Gereken şartları taşıyanlar adına vatandaşlık dosyası düzenlenir ve bu dosya, karar verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.
Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılmasında yurt dışından yapılan başvurularda yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 30.maddesinde:
- Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuru için gerekli şartları taşıyan yabancı adına 26 ncı maddede belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir.
- Konsolosluk işlemlerinden sorumlu muavin konsolos veya daha üst yetkili tarafından yabancı kişi ve eşi ayrı ayrı ve birlikte, evliliğin gerçek bir evlilik ya da Türk vatandaşlığını kazanmak amacıyla yapılmış bir evlilik olup olmadığının tespiti için mülakata tabi tutulur.
- Mülakat sonucunda oluşan olumlu veya olumsuz kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna açık bir şekilde yazılır.
- Yabancının bulunduğu devletin kanunları izin verdiği takdirde sabıka kaydı istenir ve yabancının Türk vatandaşı eşi ile evlilik kaydının resmi makamlarda bulunup bulunmadığı araştırılarak elde edilen bilgi ve belgeler dosyaya eklenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir, şeklinde düzenlenmiştir.
İlgili Makale: Aile İkamet İzni Başvurusu
Evlilik yoluyla kazanılan vatandaşlığın boşanma halinde akıbeti
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasından sonra boşanma durumunda yabancı kişi Türk vatandaşlığının akıbetinin ne olacağını sıklıkla merak etmektedir. Yabancı kişi evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını kazanılması için kanunda aranan şartları sağladıktan sonra başvurusu olumlu sonuçlanıp Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra boşanırsa Türk vatandaşlığını kaybetmez. Yani evlilik yoluyla kazanılan vatandaşlığın boşanma halinde kaybedilmesi söz konusu değildir.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunun reddi kararının iptali davası
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasında başvurunun reddi halinde neler yapılabileceği merak edilen konuların başında gelmektedir. Başvuru idare tarafından çeşitli gerekçelerle reddedilebilmektedir. Uygulamada genellikle kanunda düzenlenen şartların sağlanmaması, mülakatta evliliğin gerçek bir evlilik değil vatandaşlık için yapılmış olduğu kanaatinin oluşması, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunması nedenleriyle reddedilmesi karşımıza çıkmaktadır.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunun reddi kararının hukuka aykırı olduğunu veya red gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı düşünen yabancı kişi bu kararın iptali talebiyle dava açabilirler. Dava açma süresi başvurunun reddine ilişkin kararın kişiye tebliğinden itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücü süredir. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunun reddi kararının iptali davasında görevli ve yetkili mahkeme ret kararını veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Red kararının iptali talebiyle birlikte idari işlemin uygulanması telafisi güç zararlar doğurabileceğinden yürütmenin durdurulması da talep edilebilir.
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvuru formu için bu linkten ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşin vefatı durumunda Türk vatandaşlığının kazanılması nasıl olur?
Eşin vefatı durumunda Türk vatandaşlığının kazanılması durumunda eğer başvuru yapıldıktan sonra Türk vatandaşı eşin vefat etmesi durumunda kanunda aranan şartların sağlanması halinde Türk vatandaşlığı kazanılabilir. Kanunda aranan aile birliği içinde yaşama şartı artık aranmaz.
Vatandaşlık için kaç yıl evli kalmak gerekir?
Vatandaşlık için en az 3 yıl evli kalmak ve evliliğin devam ediyor olması gerekmektedir. Aile birliği içinde yaşamaları gerekmektedir.
Evlilik yoluyla vatandaşlık arşiv araştırması ne kadar sürer?
Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması aşaması sürecinin ne kadar süreceği konusunda kesin bir süre verilmesi mümkün değildir; yaklaşık 6 ay ile 1 yıl arasında sürebilmektedir. Bu süre mevcut durumun koşullarına göre uzayıp kısalabilmektedir. Arşiv araştırması daha çok mevcut resmi kayıtları değerlendirirken, güvenlik soruşturması kamu güvenliği açısından risk taşıyıp taşımadığını, terör örgütleri veya suç örgütleriyle irtibat şüphesi bulunup bulunmadığını inceler.
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu için ücret ne kadar?
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu için ücret 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 10.000 TL civarındadır. Bu tutar başvurunun yurt içinde veya yurt dışında yapılmasına göre değişiklik gösterebilir
Vatandaşlık komisyon mülakatından sonra ne olur?
Vatandaşlık komisyon mülakatından sonra oluşan kanaat evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin mülakat formuna yazılır. İl müdürlüğünce dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
Vatandaşlık arşiv araştırmasından sonra ne olur?
Vatandaşlık arşiv araştırması tamamlandıktan sonra dosya karar aşamasına geçer. Bu aşamada bilgiler komisyon tarafından incelenir, nihai onay veya ret kararı verilir.
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu nasıl sorgulanır?
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün Vatandaşlık Başvurusu Sorgulama hizmetini kullanarak başvuru numarası ve doğum tarihi ile yapılabilir. Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu sorulaması için bu linki tıklayabilirsiniz.
Evliliğin geçersizliği durumunda Türk vatandaşlığının akıbeti ne olur?
Butlan (geçersizlik) sebepleriyle mahkeme tarafından evlilikleri iptal edilen Türk vatandaşı ve yabancı eşinin, evlilikte iyiniyetli olmaları halinde, yabancı eşin Türk vatandaşlığı korunur. “Evlilikte iyiniyetli olma” hali ise, evlenirken bu geçersizlik sebeplerinin varlığını bilmemeleri ve bilmelerinin de kendilerinden beklenemeyecek olmasıdır.

