Boşanma davasında gerekçeli karar mahkemenin uyuşmazlık hakkında ulaştığı sonucu ve bu sonuca hangi nedenlerle varıldığını açıklayan önemli bir belgedir. Yazımızda boşanma davasında gerekçeli kararın ne zaman tebliğ edileceğini, gerekçeli kararın nereden alınacağını, gerekçeli kararın ne zaman çıkacağını, gerekçeli karar tebliğ edilmezse ne olacağı gibi konularda ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.
Boşanma davasında gerekçeli karar ne zaman tebliğ edilir?
Boşanma davasında gerekçeli karar yazıldıktan sonra tarafların mahkeme kalemine başvurarak kararı tebliğ alması veya taraflardan birinin kararı alıp diğerine de tebliğ edilmesini talep etmesi gereklidir. Bu süreçten sonra yaklaşık 10 gün içerisinde tebliğ işlemi gerçekleşir.
Taraflar boşanma davasını avukat aracılığı ile takip ediyorsa gerekçeli karar yazıldıktan sonra avukatlarına e-tebligat şeklinde gönderilir. Bu nedenle avukat aracılığıyla takip edilen boşanma davasında tarafların mahkemeye giderek kararı tebliğ almasına gerek yoktur. Ancak avukatla takip edilmiyorsa tarafların gerekçeli kararı mahkeme kaleminden bizzat giderek teslim alması ya da taraflardan birinin gerekçeli kararı alırken diğerine tebliğini talep etmesi gerekir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 14.10.2019 tarih 2019/7001 esas 2019/10083 sayılı kararı
”Boşanma davası 11.11.2008 tarihinde açılmış, mahkemece 14.11.2008 tarihinde tarafların Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanmasına karar verilmiştir. Davacı kadın kararı on bir yıl sonra tebliğe çıkarmış, davalı erkek kararı süresi içerisinde temyiz etmiştir.
Davalı, temyiz dilekçesinde anlaşmalı boşanma kararı verilmesinden sonra da fiili birlikteliklerinin devam ettiğini ileri sürmüştür. Tarafların anlaşmalı boşanma taleplerine ve bu yönde hüküm verilmesine rağmen, hukuki ve fiili bir engel olmadığı halde, davacı kadının gerekçeli kararı on bir yıl sonra davalıya tebliğini istemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olduğunu göstermesi yanında, davacı kadının boşanma isteğinin ve bu yöndeki iradesinin de samimi olmadığını gösterir. Bu husus göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir” şeklinde karar verilmiştir.
İlgili Makale: Boşanma Davasında Tensip Zaptı Hazırlandı Ne Demek?
Boşanma gerekçeli karar nereden alınır?
Boşanma davasında gerekçeli karar yazıldıktan sonra taraflar adliyeye giderek mahkemenin kaleminden tebliğ alabileceği gibi taraflardan biri adliyeye gidip gerekçeli kararı mahkeme kaleminde alırken diğer tarafa da tebliğe çıkarılmasını talep edebilir. Bu durumda mahkeme kalemi taraflardan birine gerekçeli kararı verirken diğer tarafa da tebligat yoluyla gerekçeli kararı tebliğe çıkarır.
Boşanmadan sonra gerekçeli karar alınmazsa ne olur?
Boşanma davasında duruşmada boşanmaya karar verildikten sonra taraflar genellikle davanın sonuçlandığını ve herhangi başka bir işlem yapmalarına gerek olmadığını düşünmektedirler. Ancak dava sürecinde duruşmada mahkeme tarafından boşanma kararı verildikten sonra gerekçeli karar yazılır ve bunun her iki tarafa da tebliğ edilmesi gerekir.
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi vardır. Taraflar bu süre içerisinde itiraz etmezlerse karar kesinleşir. Mahkeme tarafından kesinleşme şerhi hazırlanır ve kesinleşme şerhinin tarihi tarafların kesin olarak boşandıkları tarihtir. Gerekçeli karar alınmazsa boşanma davasında karar çıksa bile kesinleşme işlemi yapılmadığından taraflar hala resmiyette evli olarak görülürler. Taraflardan biri gerekçeli kararı tebliğ çıkartıp itiraz ederek boşanma davasına devam edebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 21.3.2019 tarih 2019/1613 esas 2019/3243 sayılı kararı
”Davacı-davalı erkek tarafından açılan evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma davası (TMK m. 166/1) ve davalı-davacı kadının birleşen tedbir nafakası davasının yapılan yargılaması sonunda, mahkemece 08/07/2014 tarihli kararla boşanma davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına, reşit olmayan ortak çocuğun velayetinin anneye verilmesine ve çocuklar lehine nafakaya hükmedilmiştir.
Mahkemenin gerekçeli kararı, aradan dört yıla yakın bir süre geçtikten sonra davacı-davalı erkek tarafından tebliğe çıkartılmış, gerekçeli kararın 25.06.2018 tarihinde davalı- davacı kadına tebliğ edilmesi üzerine, davalı-davacı kadın süresi içerisinde kararı boşanma davasının kabulü yönünden temyiz etmiştir. Davacı-davalı erkek tarafından kararın dört yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılması, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı ve “Hakkın kötüye kullanılması” niteliğindedir. Türk Medeni Kanunu’nun 2/2. maddesinde belirtildiği gibi bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Gerçekleşen bu durum karşısında, boşanma iradesinin samimi olmadığı anlaşıldığından, erkeğin boşanma davasının reddine karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir” şeklinde karar verilmiştir.
Boşanmada gerekçeli karar tebliğ edilmezse ne olur?
Boşanmada gerekçeli karar tebliğ edilmezse boşanma kararı kesinleşmez. Bu nedenle duruşmada boşanma kararı verilmişse de taraflar resmiyette evli olmaya devam ederler. Taraflardan biri boşanma kararının tebliğe çıkarılmasını talep edip daha sonrasında itiraz ederek boşanma davasına devam edebilir.
Boşanma kararının kesinleşmesi için gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmesi ve tarafların yasal süre içerisinde itiraz etmemesi gerekir. Bu noktada taraflar gerekçeli kararı tebliğ alırken itiraz haklarından ve yasal sürelerden vazgeçtiklerine dair dilekçe sunmaları halinde süreleri beklemeden kesinleşme işlemi yapılır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 12.09.2019 tarih 2019/4567 esas 2019/8582 sayılı kararı
”Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-davacı kadın tarafından erkeğin kabul edilen davası ve kusur belirlemesi yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
22.11.2010 tarihinde davacı-davalı erkek tarafından açılan boşanma davası sonucunda tarafların Türk Medeni Kanununun 166/1. maddesi gereğince boşanmalarına karar verilmiş, mahkemenin gerekçeli kararı, aradan 8 yıldan fazla bir süre geçtikten sonra 06.03.2019 tarihinde davalı-davacı kadına tebliğ edilmesi üzerine, davalı-davacı kadın süresi içerisinde kararı temyiz etmiştir. Davalı-davacı kadın temyiz dilekçesinde, boşanma kararından sonra eşi ile barışıp birlikte yaşadıklarını, evliliklerinin bu kadar süre fiilen devam ettiğini ve bu süre içerisinde ortak çocukları…ve …’in dünyaya geldiğini ileri sürmüştür.
Kararın 8 yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılması, Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olduğunu göstermesi yanında, bu süre içinde tarafların birlikte yaşamaya devam etmesi, 05.05.2015 doğumlu Berat ile 09.12.2016 doğumlu …’in dünyaya gelmiş olması davacı-davalı erkeğin boşanma iradesinden vazgeçtiğini ve tarafların geçmiş hadiseleri de karşılıklı olarak affettiklerinin kabulünü gerektirir. Bu bakımdan kararın oluşmasından sonra uzun süre tarafların birlikte yaşamaya devam etmeleri olgusu, hükmün sonucuna etkilidir. Gerçekleşen duruma göre boşanma iradesinin samimi olmadığı anlaşılmakla erkeğin boşanma davasının reddine karar vermek üzere hükmün bozulması gerektirmiştir” şeklinde karar verilmiştir.
Boşanma davasında gerekçeli karar uzun süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılabilir mi?
Boşanma davasında gerekçeli kararın uzun süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılması Türk Medeni Kanunu’nun 2.maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde kabul edilmekte olup boşanma isteğinin ve bu yöndeki iradesinin de samimi olmadığını gösterdiği kabul edilir. Bu nedenle gerekçeli karar tebliğe çıkartıldığında karşı taraf itiraz ederse davanın reddine karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 14.10.2019 tarih 2019/6593 esas 2019/10084 sayılı kararı
”’Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Boşanma davası 05.01.2010 tarihinde açılmış, mahkemece 02.04.2010 tarihinde tarafların Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı boşanmasına karar verilmiştir. Davacı erkek vekili kararı dokuz yıl sonra tebliğe çıkarmış, davalı kadın kararı süresi içerisinde temyiz etmiştir. Tarafların anlaşmalı boşanma taleplerine ve bu yönde hüküm almalarına rağmen, hukuki ve fiili bir engel olmadığı halde, davacı erkeğin gerekçeli kararın dokuz yıl sonra davalıya tebliğini istemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olduğunu göstermesi yanında, davacı erkeğin boşanma isteğinin ve bu yöndeki iradesinin de samimi olmadığını gösterir. Bu husus göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir” şeklinde karar verilmiştir.
Gerekçeli karar tebliğ talebi zorunlu mu?
Mahkeme tarafından gerekçeli karar yazıldıktan sonra gerekçeli kararın tebliği için talep edilmesi gerekmektedir. Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik kapsamında 216. maddenin 1.fıkrasında ”Hakimin resen harekete geçtiği haller ile kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla taraflardan birinin talebi olmadıkça hüküm tebliğe çıkarılmaz. Taraflardan birinin talebi hâlinde hükmün bir nüshası makbuz karşılığında talep eden tarafa verilir, bir nüshası da diğer tarafa tebliğe çıkarılır” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Gerekçeli karar taraflara nasıl tebliğ edilir?
Gerekçeli karar taraflara mahkeme kaleminde gidilerek tebliğ yapılabildiği gibi talep üzerine PTT aracılığıyla adresine tebliğ edilebilir. Taraflar dava sürecinde avukatla temsil ediliyorlarsa gerekçeli karar avukatlarına e-tebligat şeklinde tebliğ edilir.
Gerekçeli karar çıktıktan sonra ne zaman tebliğ edilir?
Gerekçeli karar çıktıktan sonra taraflar kararın hızlı şekilde kesinleşmesini istiyorlarsa mahkeme kalemine giderek tebliğ alabilecekleri gibi taraflardan biri kaleme gidip tebliğ alırken diğerine tebliğe çıkarılmasını istemesi gerekmektedir.
Gerekçeli karar kesin bir karar mıdır?
Gerekçeli karar kesin karar değildir, gerekçeli karar yazıldıktan sonra taraflara tebliğ edildikten sonra yasal süre içerisinde itiraz edilmezse karar kesinleşerek kesinleşme şerhi düzenlenir.
Anlaşmalı boşanma gerekçeli karar ne zaman çıkar?
Anlaşmalı boşanma kararın ne zaman yazılacağı mahkemelerin iş yüküne göre değişiklik göstermektedir. Ancak boşanmada gerekçeli kararın yazılma süresi Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 294/4.maddesine göre kısa kararın açıklandığı tarihten itibaren en geç 1 ay olarak düzenlenmiştir.
Boşanma gerekçeli karar e-devlette görünür mü?
Boşanma davasında gerekçeli karar yazıldığında uyap vatandaş platformunda dosya sorgulaması yapılarak görünmektedir. Uyap vatandaşa doğrudan e-devlet şifresiyle giriş yapılabileceği gibi e-devlet giriş yapıldıktan sonra uyap vatandaş platformuna da geçiş yapılabilmektedir.
Boşanmada gerekçeli karar çıktıktan sonra ne yapılır?
Boşanmada gerekçeli karar çıktıktan sonra kararın taraflara tebliğe çıkarılması gerekmektedir. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra itiraz edilmezse kesinleşme işlemi yapılır.
Gerekçeli karardan sonra dosya ne zaman kapanır?
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edildikten sonra taraflar 2 haftalık sürede karara itiraz etmezlerse kesinleşme şerhi düzenlenerek dosya kapanır. Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra her iki taraf da istinaf haklarından ve sürelerden vazgeçtiklerine dair dilekçe sunmaları halinde 2 haftalık itiraz sürelerini beklemeksizin dosyada kesinleşme şerhi düzenlenir ve kapanır.
