Birikmiş nafaka alacağı için emekli maaşına haciz konulup konulamayacağı uygulamada sıklıkla merak edilen konulardan biridir. Birikmiş nafaka emekli maaşından kesilir mi? sorusunun yanıtı olarak birikmiş nafaka emekli maaşının 1/4’ü üzerine haciz konularak kesilebilir. Birikmiş nafaka adi alacak vasfında değildir. Bu nedenle birikmiş nafaka alacağı için emekli maaşı üzerine haciz konulabilir.
Birikmiş nafaka emekli maaşından kesilir mi?
Yargıtay 8.Hukuk Dairesi 23.09.2013 tarih 2013/12316 esas 2013/12863 sayılı kararında
”5510 sayılı Yasanın 93. maddesi; ‘’Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.’’ hükmüne göre, nafaka borçları için haczedilmezlik kuralı uygulanmaz. Yine birikmiş nafaka borçları için emekli maaş haczinde de uygulanması gerekli, İİK’nun 83. maddesi hükmüne göre; borçlunun ve ailesinin geçimi için icra müdürlüğünce zorunlu olarak taktir edilen miktar tenzil olunduktan sonra kalan bölümün haczedilebileceği ve bu miktarın maaşın 1/4’ünden az olamayacağı belirtilmiştir.
Somut olayda borçlu aleyhine birikmiş ve devam eden aylar nafakasının tahsili amacıyla ilamlı takip başlatıldığı, alacaklı vekilinin birikmiş nafaka yönünden borçlunun emekli maaşının 1/4 ‘ü üzerine haciz konulması talebinin İcra Müdürlüğü’nce birikmiş nafakanın adi alacak vasfında bulunduğu, bu nedenle tahsili için emekli maaşı üzerine haciz konulamayacağından bahisle reddedildiği, şikayet üzerine icra Mahkemesi’nce de kararın yerinde bulunarak talebin reddedildiği, hükmün alacaklı vekilince temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler nazara alınarak, birikmiş nafakanın adi alacak vasfında olmadığı, nafaka alacağı için emekli maaşı üzerine haciz konulabileceği, alacaklı vekili tarafında aylık maaşın 1/4’ünün haczinin talep edildiği, bu haliyle istemde yasa ve usule aykırı bir yön bulunmadığı halde, İcra Müdürlüğü’nce istemin reddedilmesinin hatalı olduğu dikkate alınarak, şikayetin kabulü ile işlemin iptaline karar verilmesi yerine, yazılı şekilde red kararı verilmesi doğru değildir’’ şeklinde karar verilmiştir.
Birikmiş nafaka emekli maaşı haczi yargıtay kararı
Yargıtay 8.Hukuk Dairesi 08.09.2015 tarih 2015/15415 esas 2015/15803 sayılı kararında
5510 sayılı Yasa’nın 93. maddesinde; “Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler, 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir” düzenlemesi yer almaktadır.
Takip dayanağı nafaka alacağı olup işleyen nafaka alacağı adi alacak değildir ve borçlunun maaşının haczi kabildir. Bu nedenle işleyen aylık nafakanın tamamı için maaşa haciz konulmasında Yasaya aykırılık yoktur. Ancak birikmiş nafaka alacağı için genel nitelikteki düzenleme olan İİK’nun 83. maddesinin uygulanması zorunludur. İİK’nun 83. madde hükümlerine göre, borçlunun ve ailesinin geçimi için İcra Müdürlüğünce zorunlu olarak takdir edilen miktar tenzil olunduktan sonra kalan bölümü haczedilebilir. Bu miktar 1/4’den az olamaz.
Somut olayda; Bakırköy 7. İcra Müdürlüğü’nün 2014/16640 Esas sayılı takip dosyasında, borçlunun almakta olduğu ücretten her ay öncelikli olarak işleyen nafakanın kesilmesi, kalan ücretin 1/4’ünün birikmiş nafaka alacağı bitene kadar kesilmesinin talep edilmesi üzerine, İcra Müdürlüğü tarafından SGK emekli maaşından, işleyecek aylık nafaka miktarı ve kalan ücretten birikmiş nafaka alacağının l/4’ünün kesilmesi için haciz müzekkeresi yazılmıştır. İşleyen nafaka kesildikten sonra birikmiş nafaka alacağı diğer alacaklarla birlikte sıraya girer. Birikmiş nafaka alacağı için kalan maaştan ancak 1/4 oranında kesinti yapılabilir. Borçlunun iddia ettiği SGK haciz kesintisi tarihi daha önce ise, bu kesinti bittikten sonra birikmiş nafaka için kesintiye başlanır. Açıklanan kurallar doğrultusunda karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, yazılı gerekçeyle şikayetin reddine karar verilmiş olması isabetli değildir” şeklinde karar verilmiştir.
Birikmiş nafaka için emekli maaşına nasıl haciz konulur?
Emekli maaşının haczedilmesi ancak kısıtlı durumlarda mümkün olup kural olarak emekli maaşının haczedilmesi için borçlu kişinin muvafakati aranır. Ancak nafaka borçları ve SGK prim borçlar emekli maaşından haczedilerek tahsil edilebilir. İşleyen aylık nafaka ve birikmiş nafakanın emekli maaşına haciz konularak tahsili mümkündür.
İşleyen aylık nafaka için nafaka borçlusunun muvafakati aranmadan emekli maaşına haciz konulabilecektir. Bu noktada işleyen aylık nafaka ve birikmiş nafakanın emekli maaşından kesilerek tahsili farklı oranlarda mümkündür. Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre işleyen aylık nafakanın tamamı için emekli maaşından kesinti yapılırken, birikmiş nafaka alacağı emekli maaşından 1/4’ü kesilerek tahsil edilebilir.
Yargıtay 12.Hukuk Dairesi 27.09.2018 tarih 2018/3738 esas 2018/8845 sayılı kararı
”5510 sayılı Yasa’nın 93. maddesi; ”Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez” hükmünü içermekte olup, nafaka borçları için haczedilmezlik kuralı uygulanmaz. Yine birikmiş nafaka borçları için emekli maaş haczinde de uygulanması gerekli, İİK’nun 83. maddesinde; borçlunun ve ailesinin geçimi için icra müdürlüğünce zorunlu olarak takdir edilen miktar tenzil olunduktan sonra kalan bölümünün haczedilebileceği ve bu miktarın, maaşın ¼’ünden az olamayacağı belirtilmiştir.
Somut olayda, takibe konu edilen alacağın nafaka alacağı olduğuna ve aylık nafaka miktarı da mahkeme tarafından belirlendiğine göre, işleyen aylık nafakanın tamamı için ve birikmiş nafaka alacağı için de bakiye maaşın ¼’ü oranında haczinde yasaya aykırılık bulunmamaktadır. O halde mahkemece, şikayetin reddi gerekirken şikayetin kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.” şeklinde karar verilmiştir.
İlgili Makale: Dava Tarihinden İtibaren Nafaka Hesaplama
