Aile İkamet İzni Başvurusu

Aile ikamet izni, yabancıların Türkiye’de aile bireyleriyle birlikte yaşayabilmelerini sağlayan özel bir ikamet türüdür. Aile ikamet izni başvuru süreci gerekli belgeler, başvuru şartları, süreler ve idare tarafından yapılan değerlendirmeler nedeniyle dikkatle yürütülmesi gereken bir prosedürdür. Yazımızda aile ikamet izni başvurusunun nasıl ve nereye yapılacağı, gerekli belgeler, kimlere verileceği, başvurunun neden reddedileceği, başvuru sırasındaki mülakatta neler sorulabileceği gibi konulardan ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.

Aile ikamet izni başvurusu

Aile ikamet izni Türk vatandaşı ile evli yabancının destekleyici olarak nitelendirilen eşinin gerekli şartları sağlaması halinde başvurabileceği ikamet izni türüdür. Aile ikamet izni Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmelik kapsamında ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Aile ikamet izni Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 30.maddesine göre ”Aile ikamet izni, aşağıda sayılan destekleyicilere bağlı olarak verilebilir:

a) Türk vatandaşları.

b) Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi uyarınca çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler.

c) Türkiye’de en az bir yıldır ikamet izniyle kalıyor olmak şartıyla Kanunda düzenlenen ikamet izinlerinden birine sahip olanlar.

ç) Uluslararası koruma başvuru sahipleri ile şartlı mülteciler ve geçici korunanlar hariç, Kanunda ikamet izni yerine geçtiği kabul edilen kimlik belgesi olanlar.

d) Mülteciler ve ikincil koruma statü sahipleri.

(2) Aile ikamet izni alabilecek yabancılar şunlardır:

a) Destekleyicinin yabancı eşi.

b) Destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu ile evlatlığı.

c) Destekleyicinin veya eşinin bağımlı ergin çocuğu.” şeklinde düzenlenmiştir.

Aile ikamet izni başvurusunun kabul edilebilmesi için mevzuatta öngörülen şartların eksiksiz şekilde sağlanması yanında başvuru sırasında gerekli belgelerin eksiksiz biçimde sunulması gerekmektedir. Ayrıca aile ikamet izni başvurusunda tarafların ikamet izni için anlaşmalı bir evlilik yapıp yapmadığı araştırılır. Destekleyicinin mali durumu, adres, ve başvuranın sağlık sigortasının bulunup bulunmadığı incelenen diğer faktörlerdendir.

Sonuç olarak, aile ikamet izni başvurusu yabancıların Türkiye’de aile bütünlüğünü yasal zeminde sürdürebilmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Başvurunun olumlu sonuçlanabilmesi için kanunda öngörülen şartların hem başvuran hem de destekleyici tarafından eksiksiz olarak sağlanması, gerekli belgelerin doğru şekilde sunulması kritik öneme sahiptir. Sürecin idari niteliği ve başvuru sırasında yapılan mülakatta yapılabilecek hatalar olumsuz sonuçlar oluşturabilmektedir. Bu nedenle aile ikamet izni başvurularında profesyonel hukuki destek alınması, sürecin sağlıklı ve hızlı ilerlemesine katkı sağlayacaktır.

Aile ikamet izni başvurusu nasıl yapılır?

Aile ikamet izni için sürece başlayacak kişiler başvurunun en hızlı nasıl yapılabileceğini merak etmektedir. Başvuru Türkiye’de bulunan yabancılar açısından valiliğe bağlı il göç idaresi müdürlüğüne, yabancı ülkede bulunanlar için bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluklarına yapılabilmektedir. Ancak resmi kurumlardaki bekleme süreleri ve yaşanabilecek problemler nedeniyle elektronik ortamdan yapılan başvurular daha kısa sürede ve sorunsuz ilerlemektedir.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 19.maddesine göre” Türkiye içinden yapılabilecek ikamet izni başvuruları valiliklere, diğer hallerde yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluklara yapılır. İkamet izni başvuruları, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik ortamda da alınabilir. Yurt dışından alınan ikamet izinleri, altı ay içinde kullanılmaya başlanmadığında geçerliliğini kaybeder.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Elektronik ortamdan yapılan başvurular https://e-ikamet.goc.gov.tr/Ikamet/Randevu adresinden yapılabilmektedir. Online başvuru sırasında başvurana ve destekleyiciye ait bilgilerin doldurulması gereken adımlar yer almakta tüm adımlar dikkatli şekilde takip edildiğinde il göç idaresinde randevu günü ve saati verilmektedir. Randevu günü ve saatinde başvuran ve destekleyici hazır bulunarak gerekli evrakları teslim etmelidir.

Aile ikamet izni başvurular valiliğe bağlı il göç idaresi müdürlüklerine ve yabancı ülkede Türk Konsolosluklarına yapılabilmektedir. Elektronik ortamdan yapılan başvurular sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlamaktadır. İkamet izni başvuruları yabancı tarafından bizzat yapılabileceği gibi yabancının yasal temsilcisi veya vekaletnameye haiz avukatı aracılığıyla da yapılabilecektir.

Aile ikamet izni başvurusunda nelere bakılır?

Uygulamada aile ikamet izni başvurularının reddedilmesine yol açan en önemli nedenlerden biri başvurunun değerlendirme aşamasında dikkate alınan kriterlerin yeterince bilinmemesidir. Aile ikamet izninde yetkili kurum başvuruyu değerlendirirken yalnızca başvuru sırasında sunulan belgelerin eksik olup olmamasını değil başvuru sahibinin Türkiye’de kalış amacının aile birliğine dayanıp dayanmadığı özellikle dikkate alınmaktadır.

Aile ikamet izni başvurusunda idare evliliğin ikamet izni amacıyla mı yapıldığını yoksa gerçek bir sevgi bağıyla mı kurulduğunu araştırmaktadır. Anlaşmalı evlilik yoluyla talep edilen gerçeği yansıtmayan evliliklerin araştırılması Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 34.maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup ilgili düzenlemeye göre ”Aşağıdaki durumların bir veya bir kaçının varlığı halinde evliliğin sırf ikamet izni alabilmek amacıyla yapıldığı yönünde makul şüphe olduğu kabul edilir ve araştırma yapılır:

• Eşlerin aynı konutta yaşamaması veya evliliğin aile birliği içinde devam etmediği yönünde ihbar ya da şikayetin bulunması.
• Eşlerin konuştuğu ortak bir dilin olmaması.
• Eşler arasında makul olmayan yaş farkının olması.
• Yabancının vize veya ikamet izni ihlallerinde bulunması.
• Eşlerin evliliğin anlaşmalı olduğunu beyan etmesi.
• Eşlerden biri hakkında geçimini meşru olmayan yollardan sağlamaktan veya izinsiz çalışmaktan işlem yapılmış olması.
• Ailenin geliri ile yaşam standardının uygun olmaması.

Aile ikamet izni başvurusunda sunulan belgelerin tam olması ve doğruluğu diğer değerlendirilecek faktörlerden biridir. Özellikle destekleyici ve başvuranın ikameti veya adres bilgisi, destekleyicinin yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olup olmadığı, tüm aile bireylerini kapsayan geçerli sağlık sigortası bulunup bulunmadığı araştırılacak diğer hususlardandır.

Sonuç olarak aile ikamet izni başvurularında yalnızca aile bağının varlığı değil bu bağın gerçek olup olmadığı da sorgulanmakta olup başvurunun mevzuata uygunluğu ile birlikte değerlendirilmektedir. Ayrıca başvuru sahibinin ve destekleyicinin mali durumu, barınma koşulları ve sağlık sigortası gibi unsurları titizlikle incelemektedir. Bu kriterlerin eksiksiz şekilde sağlanması, başvurunun olumlu sonuçlanması açısından büyük önem taşır. Sürecin uzman bir avukatın desteğiyle yürütülmesi olası hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından önemlidir.

Aile ikamet izni kaç yıllık verilir?

Aile ikamet izni başvurusunda bulunan yabancılar tarafında merak edilen konulardan bir diğeri bu iznin kaç yıl süreyle verileceğidir. Uygulamada aile ikamet izni her başvuru sahibine otomatik olarak aynı süreyle tanınmamaktadır. aile ikamet başvurusunu değerlendiren göç idaresi süreyi takdir eder ve aile oturma izni en fazla 3 yıllık süreyle verilmektedir.

Aile oturma izni en fazla 3 yıllık verilir. Ancak izin süresi bittiğinde uzatılması için tekrar başvuru yapılabilir ve bu başvuru sonucunda 3 yıllık uzatılabilir. Destekleyici yabancı ise ve ikamet izniyle Türkiye’de ikamet ediyorsa başvuranın aile ikamet izni süresi destekleyicinin ikamet izni süresini aşacak şekilde belirlenemeyecektir.

Aile ikamet izni başvurusu gerekli belgeler

Aile ikamet izni başvurusunda başvurunun değerlendirmeye alınabilmesi için başvuru belgelerinin randevu günü ve saatinde eksiksiz teslim edilmesi gerekmektedir. Randevu günü eksik belge bulunması durumunda resmi kurum tarafından başvuran tarafa bildirim yapılır. Bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde eksik evraklar tamamlanmazsa başvuru işlemden kaldırılır. Aile ikamet izni başvuru için gerekli belgeler:

• İkamet izni başvuru formu ( İç İşler Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinden fiziki olarak temin edilebileceği gibi https://e-ikamet.goc.gov.tr/Ikamet/Randevu online başvuru sırasında adımlarda gerekli bilgilerin doldurulması sonunda başvuru formunu indir seçeneği ile temin edilebilir)
• Pasaport veya pasaport yerine geçen belge ve varsa vizenin fotokopisi ve aslı
• Başvurana ait 4 ve destekleyiciye ait 2 biyometrik fotoğraf
• İkamet izin harcı ve belge bedelinin ödendiğini gösterir makbuz
• Evlilik cüzdanı, başvuruyu yapan kişinin eşi Türk vatandaşı ise vukuatlı nüfus kayıt örneği ya da evli olduğunu kanıtlayan diğer belgeler
• Destekleyici Türk vatandaşı ise kimlik kartının fotokopisi ve aslı
• Destekleyicinin adli sicil kaydı evrakı
• Destekleyicinin yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olduğunu gösterir evrak ( destekleyicinin Türk vatandaşı olması durumunda yazılı gelir beyanı yeterli kabul edilirken, yabancı olması durumunda toplamda asgari ücretten az olmamak üzere kendisi dahil her bir aile üyesi için asgari ücretin üçte biri kadar gideri karşılayan gelir belgesi)
• Tüm aile bireylerini kapsayan geçerli sağlık sigortası ( sosyal güvenlik kurumundan alınmış provizyon belgesi, sosyal güvenlik kurumuna genel sağlık sigortalı olmak için başvuru yapılmışsa başvuruya ilişkin evrak veya özel sağlık sigortası poliçesi
• Adres bilgisini gösterir evrak, ikamet belgesi

Aile ikamet izni kimlere verilir?

Aile ikamet izni Türkiye’de yasal olarak ikamet eden bir kişiyle aile bağı bulunan yabancıların aile birliğini koruyarak ülkede ikamet edebilmeleri amacıyla düzenlenmiş özel bir ikamet türüdür. Ancak bu izin her yabancıya otomatik olarak tanınan bir izin türü olmayıp kanunda kimlerin aile ikamet izni alabileceği açıkça belirlenmiş olup, başvurular bu çerçevede değerlendirilmektedir. Bu nedenle aile ikamet izninin kimlere verilir sorusu başvuru sahipleri açısından büyük önem taşımaktadır.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 30.maddesine göre Aile ikamet izni alabilecek yabancılar şunlardır:

a) Destekleyicinin yabancı eşi.

b) Destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu ile evlatlığı.

c) Destekleyicinin veya eşinin bağımlı ergin çocuğu

Destekleyicinin Türk vatandaşı olmaması ve vatandaşı olduğu ülkenin hukukuna göre destekleyicinin birden fazla eşle evli olması halinde eşlerden yalnızca birine aile ikamet izni verilir. Ancak, destekleyicinin diğer eşlerinden olan ve on sekiz yaşını doldurmamış çocukları ile on sekiz yaşını doldurduğu halde bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına da aile ikamet izni verilebilir. Çocukların aile ikamet izni taleplerinde, Türkiye dışında olup ortak velayeti bulunan anne veya babanın muvafakati aranmaktadır.

Sonuç olarak aile ikamet izni destekleyicinin yabancı eşi, destekleyicinin veya eşinin çocuğu veya bağımlı ergin çocuğuna verilebilmektedir. Eşler ve belirli şartları taşıyan çocuklar dışında kalan kişiler için aile ikamet izni verilmesi mümkün değildir. Bu nedenle başvuru öncesinde başvuru sahibinin bu kapsama girip girmediğinin doğru şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Aile ikamet izni neden reddedilir?

Aile ikamet izni başvuru sürecine girecek yabancılar için başvurunun neden reddedileceği merak edilen konuların başında gelmektedir. Aile ikamet izninin hangi nedenlerle reddedildiğinin bilinmesi başvuru sürecinin doğru şekilde yönetilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Uygulamada ikamet izni başvurularının reddedilmesinin en yaygın nedenleri başvuru şartlarının eksik ve hatalı şekilde yerine getirilmesi, destekleyicinin mali durumu ve sağlık sigortasına ilişkin kriterlerin sağlanmaması, evliliğin gerçekliğine ilişkin tereddütlerin bulunmasıdır.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğinin 33.maddesinde aile ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması durumları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre aile ikamet izni :

• Kanunun 35 inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında aranan şartların karşılanmaması veya ortadan kalkması.
• Aile ikamet izni alma şartları ortadan kalktıktan sonra kısa dönem ikamet izni verilmemesi.
• Hakkında geçerli sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunması.
• Aile ikamet izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi.
• Zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim veya sağlık nedenleri haricinde son bir yıl içinde toplamda yüz seksen günden fazla süreyle yurt dışında kalınması.
• Evliliğin, ikamet izni almak amacıyla yapıldığının tespit edilmesi durumlarında reddedilir, süresi uzatılmaz.

Sonuç aile ikamet izni başvurusu evliliğin anlaşmalı olarak aile ikamet izni almak amacıyla gerçekleştirilmesi, başvuru şartlarının sağlanmaması, belgelerin eksik ve hatalı düzenlenmesi, başvuran hakkında sınır dışı kararı veya Türkiye’ye giriş yasağı bulunması halinde reddedilir. Aile ikamet izni başvurularında idarenin takdir yetkisi geniş olmakla birlikte bu yetki sınırsız değildir. Ret kararlarının hukuka uygun gerekçelere dayanması zorunludur ve bu kararlara karşı yargı yolu açıktır. Ancak en sağlıklı yol başvurunun baştan doğru şekilde yapılmasıdır. Bu nedenle aile ikamet izni başvurularında profesyonel hukuki destek alınması sürecin olumlu sonuçlanmasına önemli katkı sağlayacak ve zaman kayıplarının önüne geçecektir.

Aile ikamet izni ne kadar sürede çıkar?

Aile ikamet izni başvurusunda bulunan yabancıların en çok merak ettiği konulardan biri başvurunun ne kadar sürede sonuçlanacağıdır. Mevzuatta ikamet izni başvurularının en geç 90 içinde sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir. Başvurunun daha kısa sürede sonuçlanması da mümkün olup bu durum başvurunun yapıldığı il, sunulan belgelerin eksiksizliği ve idarenin iş yükü gibi birçok faktöre bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğinin 22.maddesinde ikamet izni başvurularının incelenmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin ” İkamet izni başvuruları, başvurunun işleme alınmasından itibaren en geç doksan gün içinde sonuçlandırılır. Doksan günlük süre, bilgi ve belgelerin tam olarak yetkili makama teslim edildiği tarihten başlar. Sürenin uzaması halinde yabancıya bilgi verilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Başvurunun değerlendirilmesi sürecinde ikamet izni biten yabancılar ülkede kalma haklarının etkilenip etkilenmeyeceği konusunda endişe yaşamaktadırlar. Ancak ikamet izni müracaatında bulunulduğunda süre işlememekte başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakları bulunmaktadır. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 21.maddesinde ikamet izni müracaat belgesinin başvuru sonuçlanıncaya Türkiye’de kalma hakkı sağlayacağı açıkça düzenlenmiştir.

Sonuç olarak aile ikamet izni en geç 90 gün içinde çıkar. İkamet izni başvurusunun ne zaman çıkacağı başvurunun yapıldığı il, idarenin iş yükü, inceleme yapılacak hususların bulunması, belgelerin eksiksiz ve doğru olmasına göre değişiklik gösterir.

Aile ikamet izni başvurularında destekleyici kimdir?

Uygulamada aile ikamet izni başvurularında en çok karıştırılan kavramlardan biri destekleyici kavramıdır. Aile ikamet izni başvurularında destekleyici yabancının Türkiye’deki aile bireyleriyle birlikte yaşamını sürdürebilmesi için gerekli maddi ve barınma şartlarını sağlayan kişiyi ifade eder. Aİle ikamet izni başvurusu değerlendirirken destekleyicinin kim olduğu ve hangi şartları taşıması gerektiği başvurunun olumlu sonuçlanması açısından kritik öneme sahiptir.

Aile ikamet izni başvurusunda bulunan yabancılar genellikle destekleyicinin sadece Türk vatandaşı olacağını düşünseler de mevzuatta aranan şartları taşıması halinde yabancı ülke vatandaşları da destekleyici olabilirler. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 30.maddesine göre ”Aile ikamet izni, aşağıda sayılan destekleyicilere bağlı olarak verilebilir:

a) Türk vatandaşları.

b) Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi uyarınca çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler.

c) Türkiye’de en az bir yıldır ikamet izniyle kalıyor olmak şartıyla Kanunda düzenlenen ikamet izinlerinden birine sahip olanlar.

ç) Uluslararası koruma başvuru sahipleri ile şartlı mülteciler ve geçici korunanlar hariç, Kanunda ikamet izni yerine geçtiği kabul edilen kimlik belgesi olanlar.

d) Mülteciler ve ikincil koruma statü sahipleri

Sonuç olarak aile ikamet izni başvurularında destekleyici kavramı başvurana barınma, maddi gelir ve sağlık sigortası gibi imkanları sağlayan kişi olarak karşımıza çıkmakta olup destekleyicinin kanunda aranan şartları sağlamaması durumunda başvurunun olumsuz sonuçlanması kaçınılmazdır. Bu nedenle başvuru sürecinde destekleyicinin rolü kritik olup şartların ve gerekli belgeler titizlikle incelenmelidir.

Aile ikamet izni şartları

Aile ikamet izni başvurularının olumlu sonuçlanması için en kritik nokta mevzuatta düzenlenen şartların başvuran ve destekleyici tarafından tam olarak sağlanmasıdır. Aksi durum başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olacaktır. Aile ikamet izni şartları:

• Destekleyicide aranan şartlar: Destekleyicinin tüm aile fertlerini kapsayan geçerli sağlık sigortası, fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmamak kaydıyla aylık gelire sahip olması, son beş yıl içinde aile düzenine karşı suç işlememiş olduğunu adli sicil kaydıyla belgelemesi, az bir yıl Türkiye’de ikamet etmesi ve adres kayıt sistemine kayıtlı olması
• Aile ikamet izni başvurusu yapanlarda aranan şartlar: Ülkemizde kalış amacıyla ilgili destekleyici bilgi ve belgeleri ibraz etmesi, destekleyici ile birlikte yaşadığını veya yaşama niyetini taşıdığını ortaya koyması, eşlerin on sekiz yaşını doldurmuş olması, anılan Kanunun 7 nci maddesi kapsamına girmemesi, evliliğin aile ikamet izni almak amacıyla yapılmamış olması

Aile ikamet izni randevusunda neler sorulur?

Aile ikamet izni başvurusu yapılıp göç idaresinde randevu günü ve saati verildikten sonraki sürecin ne olacağı başvurucu ve destekleyici tarafından merak edilen konulardan bir diğeridir. Randevu günü ve saatinde göç idaresinde başvuru sahibi yabancı ve destekleyici ile görüşme yapılabilir. Eşlerle ayrı ayrı ve birlikte görüşülür. Eşler görüşme davetine uymakla yükümlüdür. Görüşme sırasında genellikle evliliğin gerçek mi yoksa aile ikamet izni almak amacıyla anlaşmalı şekilde mi yapıldığına ilişkin inceleme yapılır.

Aile ikamet izni randevusunda genellikle evliliğin anlaşmalı olup olmadığını araştırmak amacıyla başvuru sahibi ve destekleyiciyle yapılan görüşmede her iki tarafın birbirlerinin ailesi hakkındaki bilgileri, her iki tarafın ne iş yaptıkları, öğrenim durumları hakkındaki bilgileri, düğün veya nikah tarihleri ve nerede yapıldığı, düğüne aile fertlerinden katılanların olup olmadığı, tanışma süreçleri, tanıştıktan ne kadar süre sonra evlendikleri, eşlerin birbirlerinin ailesiyle olan ilişkileri, birlikte kaldıkları konuta ilişkin bilgiler, gelir durumları hakkında sorular sorulur. Başvuruyu değerlendiren kurum tarafından gerekli görülürse yakın komşu, adres çevresi veya aile üyelerinden bilgi alınabilir. Aile ikamet izni verildikten sonra da evliliğin anlaşmalı olup olmadığı konusunda valiliklerce denetim yapılabilir.

Sonuç olarak aile ikamet izni randevusunda evliliğin anlaşmalı olup olmadığının araştırılması için başvurucu ve destekleyiciye sorular sorulabilmektedir. Mülakatta verilen cevaplar başvurunun olumlu sonuçlanmasında kritik öneme sahiptir.

Sıkça Sorulan Sorular