Ceza Davasında Ön Ödeme

Ceza davasında ön ödeme belirli suçlar bakımında yargılamaya devam edilmeden önce sanığın cezai sorumluluğunun belirli bir bedelin ödenmesiyle kaldırılmasını sağlayan bir kavramdır. Ceza davasında ön ödeme ceza yargılaması sürecine doğrudan etki etmektedir. Yazımızda ceza davasında ön ödeme kavramı, ön ödemenin hangi aşamada yapılabileceği, soruşturma ve kovuşturma aşamasında ön ödeme, ön ödeme kapsamına giren suçlar, ön ödeme miktarının nasıl belirleneceği, ön ödemenin sicile işleyip işlemeyeceği, ön ödemenin şartları, ön ödemeye tabi suçun tekrar işlenmesi halinde sonuçları gibi konularda ayrıntılı bilgi vermeyi hedefliyoruz.

Ceza davasında ön ödeme ne demek?

Ceza davasında ön ödeme kanunda sınırlı olarak sayılan bazı suçlarda ödeme yapılarak ceza yargılamasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi veya dava açılmışsa bu davada düşme kararı verilmesini sağlar. Ceza davasında ön ödeme Türk Ceza Kanunu 75.maddede ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. İlgili düzenlemeye göre

TCK madde 75 ön ödeme ” (1) Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçların faili;

• Adli para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,
• Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yüz Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,
• Hapis cezası ile birlikte adli para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırını,

Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir. Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ön ödemeye bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına veya kamu davasının düşmesine karar verildiği tarihten itibaren beş yıl içinde ön ödemeye tabi bir suçu işleyen faile bu fıkra uyarınca teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır.

(2) Özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi halinde de fail, hakim tarafından yapılacak bildirim üzerine birinci fıkra hükümlerine göre saptanacak miktardaki parayı yargılama giderleriyle birlikte ödediğinde kamu davası düşer.

(3) Cumhuriyet savcılığınca madde kapsamına giren suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi suretiyle madde kapsamına giren bir suça dönüşmesi halinde de yukarıdaki fıkra uygulanır.

(4) Suçla ilgili kanun maddesinde yukarı sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası veya adlî para cezasından yalnız birinin uygulanabileceği hallerde ödenmesi gereken miktar, yukarıdaki fıkralara göre adlî para cezası esas alınarak belirlenir.

(5) Bu madde gereğince kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması, kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemez.

(6) Bu madde hükümleri bu Kanunda yer alan;

• Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi (98 inci maddenin birinci fıkrası),
• Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125),
• Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması (madde 171),
• Çevrenin taksirle kirletilmesi (182 nci maddenin birinci fıkrası),
• Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma (264 üncü maddenin birinci fıkrası),
• Suçu bildirmeme (278 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları) suçları,

b) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 108 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan suç,

c) (Ek:17/10/2019-7188/16 md.) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan suç,

d) (Ek:17/10/2019-7188/16 md.) 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan suç bakımından da uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz.

(7) Ödemede bulunulması üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile düşme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.

Ön ödeme hangi aşamada yapılır?

Ön ödemenin ceza yargılamasına olan etkisi nedeniyle hangi aşamada yapılacağı merak edilen konuların başında gelmektedir. Ön ödemede öncelik ön ödemeye tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan bir suç olduğunda ön ödeme usulü uygulanmadan iddianame düzenlenmemesidir. Yani ön ödeme öncelikle soruşturma aşamasında uygulanır. Ancak özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi, savcılık tarafından suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesiyle ön ödeme kapsamına alınması halinde kovuşturma evresinde ön ödeme uygulanabilmektedir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi 04.10.2018 tarih 2018/5058 esas 2018/16462 sayılı kararında

”CMK’da düzenlenen iddianamenin iadesi kurumu, uzun süren yargılama süreçlerinin önüne geçilebilmesi ve davaların “tek oturum” da bitirilebilmesini temin amacıyla getirilen düzenlemelerden biridir. Anılan kanunun 174. maddesinin birinci fıkrasının c bendinde, önödemeye tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan suçlarda önödeme usulü uygulanmaksızın iddianame düzenlenmesi halinde, iddianamenin Cumhuriyet başsavcılığına iade edileceği açıkça hüküm altına alınmıştır. Önödemeye tabi olan suçlarda önödeme işlemleri yerine getirilmeden iddianame düzenlenmesi halinde, iddianame ya süresi içerisinde iade edilecek ya da bu eksikliğe rağmen iddianamenin kabul edilmesi veya soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içerisinde iade edilmemesi nedeniyle iddianamenin kabul edilmiş sayılması halinde, önödeme işlemleri kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından yerine getirilecektir.” şeklinde karar verilmiştir.

Sonuç olarak ceza davasında ön ödeme öncelikle soruşturma evresinde yapılmalı ancak soruşturma evresinde ön ödeme işlemleri yapılmadan iddianame hazırlanması ya da suç tipinin ön ödeme kapsamına dahil edilmesi durumunda kovuşturma evresinde yapılabilir. Ön ödeme ceza yargılamasının sonucunu doğrudan etkileyeceğinden ön ödeme işlemi yapılmaksızın sürece devam edilmesi hak kayıplarına yol açacaktır. Bu nedenle ön ödemeye tabi suçlarda ceza yargılamasında alanında uzman bir avukattan yardım almak kritik öneme sahiptir.

Soruşturma aşamasında ön ödeme

Soruşturma aşaması ceza yargılamasında savcılık makamınca delillerin toplandığı, suçun işlendiğine dair makul şüphenin oluşması halinde iddianame düzenlenerek kovuşturma aşamasına geçildiği evredir. Soruşturma aşamasında ön ödemeye tabi bir suçun bulunması halinde savcılık makamınca talep edilmese dahi resen ön ödeme usulünün uygulanması gerekir.

Ön ödeme usulünün şartları oluşmuşsa savcılık makamınca resen uygulanması gerekmek bu noktada savcılık makamına takdir yetkisi tanınmamıştır. Soruşturma aşamasında ön ödeme şartlarının oluşması durumunda savcılık makamınca ön ödeme teklifinin sunulması gerekmektedir. Ön ödeme işlemleri gerçekleştirmeden iddianame hazırlanmışsa bu iddianamenin iadesine neden olacak durumlardandır. Savcılık makamı soruşturma aşamasında ön ödemeye tabi suçlar açısında ön ödeme miktarını hesaplayarak ön ödeme tebliğ düzenlemelidir. Soruşturma giderleri ile birlikte ön ödeme miktarını yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödendiği takdirde hakkında kamu davası açılmamasına karar vermesi gerekmektedir.

Kovuşturma aşamasında ön ödeme

Kovuşturma aşaması savcılık makamınca düzenlenen iddianamenin kabulü ile ceza mahkemesinde yargılamanın devam ettiği aşamadır. Ön ödemeye tabi suç söz konusu olduğunda soruşturma aşamasında ön ödeme için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. Ancak bazı durumlarda soruşturma evresinde ön ödeme işlemleri gerçekleştirilmeden iddianame hazırlanmakta bu durumda kovuşturma aşamasında ön ödemeye ilişkin işlemlerin nasıl yapılacağı merak edilen konulardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ön ödeme kapsamındaki suçlar açısından soruşturma aşamasında gerekli işlemler gerçekleştirmeden iddianame hazırlanması halinde iddianamenin iade edilmesi gerekmektedir. Kovuşturma aşamasında ön ödeme özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi durumlarında, dava konusu fiilin niteliği değişmesiyle ön ödeme kapsamına giren bir suça dönüşmesi durumunda yapılmaktadır. Kovuşturma aşamasında ön ödeme söz konusu olduğunda ön ödeme teklifinin duruşmada yapılması zorunlu olmayıp mahkeme tarafından tensiple yazılı olarak da yapılmalıdır.

Kovuşturma aşamasında ön ödeme teklifinde bulunulması için suç konusu fiile ilişkin yeterli şüpheye ulaşılması gerekmekte aksi durum mevcutsa ön ödeme teklifi yerine beraat kararı verilmelidir. Ön ödemeye tabi bir suç söz konusu olduğunda ön ödemeye ilişkin işlemlerin soruşturma aşamasında savcılık makamınca yapılması gerekmekte olup sınırlı hallerde kovuşturma aşamasında ön ödeme usulü uygulanmaktadır.

Ön ödeme kapsamına giren suçlar nelerdir?

Ön ödemenin uygulanabilmesi ancak kanunda düzenlenmiş suçlar için mümkündür. Bu nedenle ön ödeme kapsamına giren suçlar hakkında bilgi sahibi olunması ceza yargılamasında kritik öneme sahiptir. Ön ödeme kapsamına giren suçlar:

• Sadece adli para cezası yaptırımını içeren suçlar,
• Kanundaki cezasının üst sınırı 6 ayı geçmeyen tüm suçlar,
• Ön ödeme önerisi yapılan suç uzlaşma kapsamında olmayan suçlar,
• Türk Ceza Kanunu’nda Önödemeye Tabi Suçlar
  • Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
  • Dilekçe hakkının kötüye kullanılmasının engellenmesi
  • Hakaret
  • Karşılıksız yararlanma
  • Bilgi vermeme
  • Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması
  • Akıl hastaları üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünün ihlali
  • Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması
  • İşaret ve engel koymama
  • Çevrenin taksirle kirletilmesi
  • Usulsüz ölü gömülmesi
  • Kıymetli damgada sahtecilik
  • Kamu görevlisinin ticareti
  • Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma
  • Suçu bildirmeme
  • Ses ve görüntülerin kayda alınması
  • Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs
  • Muhafaza görevini kötüye kullanma

• 6831 sayılı Orman Kanununun 108 inci maddesinin birinci fıkrası
• 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 74 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan suç
• 5253 sayılı Dernekler Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan suç
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Kanuna aykırı şekilde bayrak çekme, Tasdikname veya şehadetname almadan ve gemide bulundurmadan bayrak çekme,Harp gemileri ile istihkamlar önünde ve limanda bayrak çekmemek, Gemi adının ve bağlama limanının yazılmaması
• 6222 Sayılı Sporda Şiddet Ve Düzensizliğin Önlenmesi Hakkında Kanun Spor alanlarına yasak madde sokulması ve müsabaka düzeninin bozulması, Spor alanlarına yasak madde sokulması ve müsabaka düzeninin bozulması, Hakaret içeren tezahürat, Spor alanlarına usulsüz seyirci girişi, Yasak alanlara girme, Seyirden yasaklanma
• 5187 Sayılı Basın Kanunu’nda ön ödemeye Tabi Suçlar Zorunlu bilgileri göstermeme, Durdurulan yayının yayımına devam etme, Teslim yükümlülüğüne uymama, Düzeltme ve cevabın yayınlanmaması, Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme

Ön ödeme miktarı neye göre belirlenir?

Ön ödemeye tabi suçlar açısından ceza yargılamasında ön ödeme miktarının neye göre belirleneceği uygulamada en sık tartışılan ve merak edilen konulardandır. Ön ödeme miktarının belirlenmesinde soruşturma ve kovuşturma aşamasında savcılık veya mahkemeye takdir yetkisi verilmemiş olup ön ödeme miktarının nasıl hesaplanması gerektiği Türk Ceza Kanununun 75.maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinin birinci fıkrasında düzenlemeler getirilmiştir. İlgili düzenlemede”

a)Adli para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,
b) Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yüz Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,
c) Hapis cezası ile birlikte adlî para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırına” göre ön ödeme miktarı belirlenir. Belirlenecek ön ödeme miktarına yargılama giderleri de dahil edilir.

TCK m.75’e göre ön ödeme miktarı şu şekilde hesaplanır:

Ön ödeme sicile işler mi?

Ön ödemeye tabi bir suça karışan kişiler ön ödeme işlemlerini gerçekleştirdikten sonra bunun sicile işleyip işlemeyeceğini sıklıkla merak etmektedirler. Ön ödeme usulünün soruşturma aşamasında savcılık makamınca uygulanması durumunda kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar, kovuşturma aşamasında uygulanması halinde düşme kararı verilir.

Ön ödemenin düzenlenmiş olduğu Türk Ceza Kanunun 75.maddesinde ”Ödemede bulunulması üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile düşme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.” şeklinde düzenleme yapılmuştır.

Sonuç olarak ön ödeme adli sicil kaydına işlemeyecek, ön ödemeye ilişkin kayıtlar başka bir soruşturma ve kovuşturma kapsamında cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde görülebilecektir.

Hakaret suçu ön ödeme kapsamında mıdır?

Hakaret suçunun ön ödeme kapsamında olup olmadığı uygulamada sıkça tartışılan konulardan biridir. Hakaret suçu normalde uzlaşma kapsamında bir suç olup uzlaştırmaya tabi suçlarda ön ödeme yapılamayacaktır. Ancak 14 Kasım 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişiklikle Türk Ceza Kanununun 125.maddesinde düzenlenen hakaret suçunun a bendi hariç ön ödeme kapsamına dahil edilmiştir.

Yeni düzenlemeye göre hakaret suçunun mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı işlenmesi halinde, Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi halinde suçun uzlaşma kapsamından çıkarılıp ön ödeme kapsamına dahil edilmiştir.

İlgili Makale: Ceza Davasında Zararın Giderilmesi

Ön ödeme taksitlendirilebilir mi?

Ceza davasında ön ödeme teklifi ile karşılaşan kişiler belirlenen miktarın ödeme şartlarını sıklıkla araştırmaktadır. Özellikle ekonomik durumu sınırlı olan kişiler açısından ödeme şekli büyük önem taşımaktadır. Ön ödemenin taksitlendirilme imkanın bulunup bulunmadığı merak edilen konuların başında gelmektedir.

Ön ödemenin düzenlendiği Türk Ceza Kanununun 75.maddesinde ”Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir” şeklindeki düzenleme gereğince ön ödemenin taksitlendirilmesi mümkün olup ön ödeme tebliğ edildikten sonra failin 10 gün içinde talep etmesi gerekir. Talep üzerine savcılık makamı 3 eşit taksit halinde ödemesine karar verir.

Sonuç olarak ön ödeme failin tebliğ üzerinde 10 gün içinde talep etmesi halinde taksitlendirilebilir. Talep üzerine ön ödeme miktarının birer ay ara ile üç eşit taksit halinde ödenmesine karar verilir. Ancak taksitlerin süresinde ödenmemesi durumunda ön ödeme usulü hükümsüz kalarak soruşturmaya devam edilir. Bu nedenle ön ödemede taksitlendirme mümkün olmakla birlikte taksitlerin süresinde ödenmesi kritik öneme sahiptir.

Ön ödeme şartları nelerdir?

Ön ödeme usulü her suç tipinde uygulanamayacağı gibi ön ödemenin uygulanabilmesi için kanunda aranan şartların sağlanması zorunluluktur. Ön ödeme şartları

• Suçun uzlaşma kapsamında olmaması gerekir.
• Suçun yalnız adli para cezasını veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı altı ayı aşmayan suçlardan olmaması,
• Önödemenin faile teklif edilebilmesi için yeterli şüpheye ihtiyaç vardır. Yani failin suçu işlediğine dair yeterli delil bulunmalı, bu deliller nedeniyle kamu davası açılabilecek olmalıdır. Yeterli şüphe yokken, failin cezalandırılmaktan çekineceği düşünülerek önödeme teklifinde bulunulamaz. Zira önödeme teklifi kabul edilmezse kamu davası açılacaktır.
• Önödemenin gerçekleşebilmesi için soruşturma giderlerinin ve belli bir miktar paranın süresi içinde ödenmesi şarttır. Bu paranın hiç ya da geç ödenmesi kamu davasının açılmasına ya da açılmışsa devamına engel olmaz.
• Önödeme yapılmasıyla sürecin sonlanmasına ilişkin teklifin şüpheli veya sanık tarafından kabul edilmesi şeklinde sayılabilir.

Ön ödemeye tabi suç tekrar işlenirse ne olur?

Ön ödeme sadece kanunda sınırlı olarak düzenlenmiş suç tiplerinde uygulanabilir. Ön ödemenin ceza yargılamasına olan etkisi nedeniyle ön ödeme kapsamında olan bir suçun tekrar işlenmesi halinde ön ödemeden tekrar yararlanılıp yararlanamayacağı merak edilen konuların başında gelmektedir.

Ön ödemenin düzenlendiği Türk Ceza Kanunu’nun 75.maddesinde ön ödemeye tabi suçun tekrar işlenmesi halinde ön ödeme koşullarına ilişkin düzenleme yapılmıştır. İlgili düzenlemede ” Taksirli suçlar hariç olmak üzere, önödemeye bağlı olarak kovuşturmaya yer olmadığına veya kamu davasının düşmesine karar verildiği tarihten itibaren beş yıl içinde önödemeye tabi bir suçu işleyen faile bu fıkra uyarınca teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır” şeklinde ifade edilmiştir.

Sonuç olarak ön ödemeye tabi suç beş yıllık süre içerisinde tekrar işlenirse ön ödeme sonucunda belirlenecek ödeme miktarı yarı oranında artırılır.

Ceza davasında ön ödeme yargıtay kararları

Yargıtay 12. Ceza Dairesi 21.09.2022 tarih 2022/2344 esas 2022/5867 sayılı kararı

”2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık hakkında açılan kamu davasının ön ödeme nedeniyle düşmesine ilişkin hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü: 24/10/2019 tarih ve 30928 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nın 75. maddesinin 6. fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 74. maddesinin 2. fıkrasının birinci cümlesinde düzenlenen suçun ön ödeme kapsamına alındığı, sanığın ön ödeme işlemlerini yerine getirdiği gözetilerek, kamu davasının önödeme nedeniyle düşmesine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, sanık hakkında açılan kamu davasının, sanığın ön ödeme bedelini karşılamış olduğu gerekçe gösterilerek mahkemece düşmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, katılan vekilinin müsadere kararı verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle kamu davasının düşmesine ilişkin hükmün isteme uygun olarak onanmasına” şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi 24.01.2011 tarih 2010/13908 esas 2011/673 sayılı kararı

”Hükmolunan cezanın nevi ve miktarına göre sanıklar müdafiilerinin duruşmalı inceleme isteğinin CMUK.nun 318.maddesi uyarınca REDDİNE, karar verilerek dosya üzerinde yapılan incelemede;
4926 Sayılı yasanın 34.maddesi uyarınca, ön ödeme ihtaratı yapılırken, ödenecek miktarın tespiti işleminde, dava konusu eşyanın değerinin pek fahiş olması nedeniyle artırım yapılamayacağı gözetilerek, sanıklara suça konu altınların gümrüklenmiş değerinin 3 katı olan 7.437.00 YTL üzerinden yeniden ön ödeme ihtaratında bulunulup, sonucuna nazaran hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, fazla miktar üzerinden yapılan, usulsüz ön ödeme önerisine dayanılarak, ön ödeme yapılmadığından bahisle yazılı şekilde mahkumiyet hükmü tesisi,
Yasaya aykırı, sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca isteme uygun olarak bozulmasına” şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay 19. Ceza Dairesi 3010.2017 tarih 2015/19832 esas 2017/8892 sayılı kararı

”Sanığın eyleminin, 5809 sayılı Kanun’un 55/1 ve 2. maddeleri delaletiyle 63/9. maddesinde düzenlenen ön ödemeye tabi suç kapsamında kaldığı anlaşılmakla, soruşturma aşamasında ön ödeme işlemi tebliğ edilmeden kamu davası açılan sanık hakkında, mahkemece 5237 sayılı Kanun’un 75. maddesi gereği adı geçen maddede yazılı adli para cezasının alt sınırından hesaplanacak ön ödeme teklifinde bulunulmasıyla aynı maddede yazılı 10 günlük süre içinde ön ödeme şartının yerine getirilmesi beklenerek, sonucuna göre açılan kamu davasının düşmesine veya devamına karar verilmesiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, ön ödeme işlemleri yerine getirilmeksizin sanığın mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca bozulmasına” şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay 19. Ceza Dairesi 17.09.2018 tarih 2018/1205 esas 2018/8939 sayılı kararı

”Buna göre, soruşturma veya kovuşturma aşamasında, atılı suçun ön ödeme kapsamında giren suçlardan olduğunun anlaşılması halinde, atılı suç için Kanun’da öngörülen cezanın alt sınırından hesaplanacak miktarda ön ödeme bedelinin ödenmesi için Cumhuriyet Savcılığı veya kovuşturmayı yürüten hakim tarafından yapılacak tebliğ üzerine, sanığa hukuki sonuçları anlatılmak suretiyle ve ödeme için 10 günlük bir süre verilerek yapılması gerektiği anlatılmıştır. Kanun’da ön ödeme tabliğinin adli kolluk memuru tarafından yapılabileceğine dair bir düzenleme yoktur. Kanun’un bu hususta bir düzenleme yapmamış olması, adı geçen makamların dışında ön ödeme tebligatı yapması için Cumhuriyet Savcısı veya hakim dışında başkaca kimseye görev ve yetki vermediği anlamına gelmektedir.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelinecek olursa; sanığın eyleminin 5809 sayılı Kanun’un 56/4. maddesi göndermesiyle 63/10. maddesinde öngörülen suçu oluşturduğu iddiasıyla açılan kamu davasında; atılı suçun alt ve üst sınırları göz önüne alındığında 5237 sayılı Kanun’un TCK 75. maddesi gereği ön ödemeye tabi suçlardan olduğu anlaşılmakla, soruşturma aşamasında yetkili Cumhuriyet savcısı tarafından ön ödeme işlemi tebliğ edilmeden, adli kolluk tarafından imzalatılan tutanakla beyanı alınan ve hakkında kamu davası açılan sanık hakkında,

mahkemece sanık için adı geçen maddede yazılı adli para cezasının alt sınırından hesaplanacak ön ödeme teklifinde bulunulmasıyla aynı maddede yazılı 10 günlük süre içinde ön ödeme şartının yerine getirilmesi beklenerek, sonucuna göre açılan kamu davasının düşmesine veya devamına karar verilmesiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, ön ödeme işlemleri yerine getirilmeksizin yazılı gerekçeyle sanığın beraatine karar verilmesi, kanuna aykırı ve O Yer Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, bozulmasına” şeklinde karar verilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular